प्र होता॑ जा॒तो म॒हान्न॑भो॒विन्नृ॒षद्वा॑ सीदद॒पामु॒पस्थे॑ ।
दधि॒र्यो धायि॒ स ते॒ वयां॑सि य॒न्ता वसू॑नि विध॒ते त॑नू॒पाः
pra hotā jāto mahānnabhovinnṛṣadvā sīdadapāmupasthe |
dadhiryo dhāyi sa te vayāṃsi yantā vasūni vidhate tanūpāḥ
Mandala 10
Sukta 46: Agni found hidden in the waters
Rishi: वत्सप्रिर्भालन्दनः · Devata: अग्निः · Metre: त्रिष्टुप्
10 verses · 46 of 191
What happens in this chapter
Agni found hidden in the waters
Vatsapri Bhalandana continues in Trishtubh. Agni the great hotar is born and sits in the lap of the waters. The Bhrigus, wise and bowing, followed his tracks like men tracing a lost animal and found him hiding there; Trita too found him on the head of the cow. People set him up as the cheerful hotar, the pure bearer of offerings among men. Heaven and earth, the waters, Tvashta and the Bhrigus begot him, and Matarishvan and the devas shaped him for Manu as the first one worthy of praise. The rishi asks Agni to give vigour to the singer on the way.
इ॒मं वि॒धन्तो॑ अ॒पां स॒धस्थे॑ प॒शुं न न॒ष्टं प॒दैरनु॑ ग्मन् ।
गुहा॒ चत॑न्तमु॒शिजो॒ नमो॑भिरि॒च्छन्तो॒ धीरा॒ भृग॑वोऽविन्दन्
imaṃ vidhanto apāṃ sadhasthe paśuṃ na naṣṭaṃ padairanu gman |
guhā catantamuśijo namobhiricchanto dhīrā bhṛgavo'vindan
इ॒मं त्रि॒तो भूर्य॑विन्ददि॒च्छन्वै॑भूव॒सो मू॒र्धन्यघ्न्या॑याः ।
स शेवृ॑धो जा॒त आ ह॒र्म्येषु॒ नाभि॒र्युवा॑ भवति रोच॒नस्य॑
imaṃ trito bhūryavindadicchanvaibhūvaso mūrdhanyaghnyāyāḥ |
sa śevṛdho jāta ā harmyeṣu nābhiryuvā bhavati rocanasya
म॒न्द्रं होता॑रमु॒शिजो॒ नमो॑भि॒ः प्राञ्चं॑ य॒ज्ञं ने॒तार॑मध्व॒राणा॑म् ।
वि॒शाम॑कृण्वन्नर॒तिं पा॑व॒कं ह॑व्य॒वाहं॒ दध॑तो॒ मानु॑षेषु
mandraṃ hotāramuśijo namobhiḥ prāñcaṃ yajñaṃ netāramadhvarāṇām |
viśāmakṛṇvannaratiṃ pāvakaṃ havyavāhaṃ dadhato mānuṣeṣu
प्र भू॒र्जय॑न्तं म॒हां वि॑पो॒धां मू॒रा अमू॑रं पु॒रां द॒र्माण॑म् ।
नय॑न्तो॒ गर्भं॑ व॒नां धियं॑ धु॒र्हिरि॑श्मश्रुं॒ नार्वा॑णं॒ धन॑र्चम्
pra bhūrjayantaṃ mahāṃ vipodhāṃ mūrā amūraṃ purāṃ darmāṇam |
nayanto garbhaṃ vanāṃ dhiyaṃ dhurhiriśmaśruṃ nārvāṇaṃ dhanarcam
नि प॒स्त्या॑सु त्रि॒तः स्त॑भू॒यन्परि॑वीतो॒ योनौ॑ सीदद॒न्तः ।
अत॑ः सं॒गृभ्या॑ वि॒शां दमू॑ना॒ विध॑र्मणाय॒न्त्रैरी॑यते॒ नॄन्
ni pastyāsu tritaḥ stabhūyanparivīto yonau sīdadantaḥ |
ataḥ saṃgṛbhyā viśāṃ damūnā vidharmaṇāyantrairīyate nṝn
अ॒स्याजरा॑सो द॒माम॒रित्रा॑ अ॒र्चद्धू॑मासो अ॒ग्नय॑ः पाव॒काः ।
श्वि॒ती॒चय॑ः श्वा॒त्रासो॑ भुर॒ण्यवो॑ वन॒र्षदो॑ वा॒यवो॒ न सोमा॑ः
asyājarāso damāmaritrā arcaddhūmāso agnayaḥ pāvakāḥ |
śvitīcayaḥ śvātrāso bhuraṇyavo vanarṣado vāyavo na somāḥ
प्र जि॒ह्वया॑ भरते॒ वेपो॑ अ॒ग्निः प्र व॒युना॑नि॒ चेत॑सा पृथि॒व्याः ।
तमा॒यव॑ः शु॒चय॑न्तं पाव॒कं म॒न्द्रं होता॑रं दधिरे॒ यजि॑ष्ठम्
pra jihvayā bharate vepo agniḥ pra vayunāni cetasā pṛthivyāḥ |
tamāyavaḥ śucayantaṃ pāvakaṃ mandraṃ hotāraṃ dadhire yajiṣṭham
द्यावा॒ यम॒ग्निं पृ॑थि॒वी जनि॑ष्टा॒माप॒स्त्वष्टा॒ भृग॑वो॒ यं सहो॑भिः ।
ई॒ळेन्यं॑ प्रथ॒मं मा॑त॒रिश्वा॑ दे॒वास्त॑तक्षु॒र्मन॑वे॒ यज॑त्रम्
dyāvā yamagniṃ pṛthivī janiṣṭāmāpastvaṣṭā bhṛgavo yaṃ sahobhiḥ |
īḻenyaṃ prathamaṃ mātariśvā devāstatakṣurmanave yajatram
यं त्वा॑ दे॒वा द॑धि॒रे ह॑व्य॒वाहं॑ पुरु॒स्पृहो॒ मानु॑षासो॒ यज॑त्रम् ।
स याम॑न्नग्ने स्तुव॒ते वयो॑ धा॒ः प्र दे॑व॒यन्य॒शस॒ः सं हि पू॒र्वीः
yaṃ tvā devā dadhire havyavāhaṃ puruspṛho mānuṣāso yajatram |
sa yāmannagne stuvate vayo dhāḥ pra devayanyaśasaḥ saṃ hi pūrvīḥ
Text source: Wikisource · CC BY-SA 4.0 (Wikisource transcription of a public-domain text)