Sarga 67: Hanuman repeats Sita's words

एवमुक्तस्तु हनुमान् राघवेण महात्मना ।
सीताया भाषितं सर्वं न्यवेदयत राघवे

evamuktastu hanumān rāghaveṇa mahātmanā |
sītāyā bhāṣitaṃ sarvaṃ nyavedayata rāghave

इदमुक्तवती देवी जानकी पुरुषर्षभ ।
पूर्ववृत्तमभिज्ञानं चित्रकूटे यथातथम्

idamuktavatī devī jānakī puruṣarṣabha |
pūrvavṛttamabhijñānaṃ citrakūṭe yathātatham

सुखसुप्ता त्वया सार्धं जानकी पूर्वमुत्थिता ।
वायसः सहसोत्पत्य विददार स्तनान्तरम्

sukhasuptā tvayā sārdhaṃ jānakī pūrvamutthitā |
vāyasaḥ sahasotpatya vidadāra stanāntaram

पर्यायेण च सुप्तस्त्वं देव्यङ्के भरताग्रज ।
पुनश्च किल पक्षी स देव्या जनयति व्यथा

paryāyeṇa ca suptastvaṃ devyaṅke bharatāgraja |
punaśca kila pakṣī sa devyā janayati vyathā

ततः पुनरुपागम्य विददार भृशं किल ।
ततस्त्वं बोधितस्तस्याः शोणितेन समुक्षितः

tataḥ punarupāgamya vidadāra bhṛśaṃ kila |
tatastvaṃ bodhitastasyāḥ śoṇitena samukṣitaḥ

वायसेन च तेनैवं सततं बाध्यमानया ।
बोधितः किल देव्या त्वं सुखसुप्तः परंतप

vāyasena ca tenaivaṃ satataṃ bādhyamānayā |
bodhitaḥ kila devyā tvaṃ sukhasuptaḥ paraṃtapa

तां च दृष्ट्वा महाबाहो दारितां च स्तनान्तरे ।
आशीविष इव क्रुद्धस्ततो वाक्यं त्वमूचिवान्

tāṃ ca dṛṣṭvā mahābāho dāritāṃ ca stanāntare |
āśīviṣa iva kruddhastato vākyaṃ tvamūcivān

नखाग्रैः केन ते भीरु दारितं वै स्तनान्तरम् ।
कः क्रीडति सरोषेण पञ्चवक्त्रेण भोगिना

nakhāgraiḥ kena te bhīru dāritaṃ vai stanāntaram |
kaḥ krīḍati saroṣeṇa pañcavaktreṇa bhoginā

निरीक्षमाणः सहसा वायसं समुदैक्षथाः ।
नखैः सरुधिरैस्तीक्ष्णैस्तामेवाभिमुखं स्थितम्

nirīkṣamāṇaḥ sahasā vāyasaṃ samudaikṣathāḥ |
nakhaiḥ sarudhiraistīkṣṇaistāmevābhimukhaṃ sthitam

सुतः किल स शक्रस्य वायसः पततां वरः ।
धरान्तरगतः शीघ्रं पवनस्य गतौ समः

sutaḥ kila sa śakrasya vāyasaḥ patatāṃ varaḥ |
dharāntaragataḥ śīghraṃ pavanasya gatau samaḥ

ततस्तस्मिन् महाबाहो कोपसंवर्तितेक्षणः ।
वायसे त्वं व्यधाः क्रूरां मतिं मतिमतां वर

tatastasmin mahābāho kopasaṃvartitekṣaṇaḥ |
vāyase tvaṃ vyadhāḥ krūrāṃ matiṃ matimatāṃ vara

स दर्भसंस्तराद् गृह्य ब्रह्मास्त्रेण न्ययोजयः ।
स दीप्त इव कालाग्निर्जज्वालाभिमुखं खगम्

sa darbhasaṃstarād gṛhya brahmāstreṇa nyayojayaḥ |
sa dīpta iva kālāgnirjajvālābhimukhaṃ khagam

स त्वं प्रदीप्तं चिक्षेप दर्भं तं वायसं प्रति ।
ततस्तु वायसं दीप्तः स दर्भोऽनुजगाम ह

sa tvaṃ pradīptaṃ cikṣepa darbhaṃ taṃ vāyasaṃ prati |
tatastu vāyasaṃ dīptaḥ sa darbho'nujagāma ha

भीतैश्च सम्परित्यक्तः सुरैः सर्वैश्च वायसः ।
त्रीँल्लोकान् सम्परिक्रम्य त्रातारं नाधिगच्छति

bhītaiśca samparityaktaḥ suraiḥ sarvaiśca vāyasaḥ |
trīm̐llokān samparikramya trātāraṃ nādhigacchati

पुनरप्यागतस्तत्र त्वत्सकाशमरिंदम ।
त्वं तं निपतितं भूमौ शरण्यः शरणागतम्

punarapyāgatastatra tvatsakāśamariṃdama |
tvaṃ taṃ nipatitaṃ bhūmau śaraṇyaḥ śaraṇāgatam

वधार्हमपि काकुत्स्थ कृपया परिपालयः ।
मोघमस्त्रं न शक्यं तु कर्तुमित्येव राघव

vadhārhamapi kākutstha kṛpayā paripālayaḥ |
moghamastraṃ na śakyaṃ tu kartumityeva rāghava

भवांस्तस्याक्षि काकस्य हिनस्ति स्म स दक्षिणम् ।
राम त्वां स नमस्कृत्य राज्ञो दशरथस्य च

bhavāṃstasyākṣi kākasya hinasti sma sa dakṣiṇam |
rāma tvāṃ sa namaskṛtya rājño daśarathasya ca

विसृष्टस्तु तदा काकः प्रतिपेदे स्वमालयम् ।
एवमस्त्रविदां श्रेष्ठः सत्त्ववाञ्छीलवानपि

visṛṣṭastu tadā kākaḥ pratipede svamālayam |
evamastravidāṃ śreṣṭhaḥ sattvavāñchīlavānapi

किमर्थमस्त्रं रक्षःसु न योजयसि राघव ।
न दानवा न गन्धर्वा नासुरा न मरुद्गणाः

kimarthamastraṃ rakṣaḥsu na yojayasi rāghava |
na dānavā na gandharvā nāsurā na marudgaṇāḥ

तव राम रणे शक्तास्तथा प्रतिसमासितुम् ।
तव वीर्यवतः कश्चिन्मयि यद्यस्ति सम्भ्रमः

tava rāma raṇe śaktāstathā pratisamāsitum |
tava vīryavataḥ kaścinmayi yadyasti sambhramaḥ

क्षिप्रं सुनिशितैर्बाणैर्हन्यतां युधि रावणः ।
भ्रातुरादेशमाज्ञाय लक्ष्मणो वा परंतपः

kṣipraṃ suniśitairbāṇairhanyatāṃ yudhi rāvaṇaḥ |
bhrāturādeśamājñāya lakṣmaṇo vā paraṃtapaḥ

स किमर्थं नरवरो न मां रक्षति राघवः ।
शक्तौ तौ पुरुषव्याघ्रौ वाय्वग्निसमतेजसौ

sa kimarthaṃ naravaro na māṃ rakṣati rāghavaḥ |
śaktau tau puruṣavyāghrau vāyvagnisamatejasau

सुराणामपि दुर्धर्षौ किमर्थं मामुपेक्षतः ।
ममैव दुष्कृतं किंचिन्महदस्ति न संशयः

surāṇāmapi durdharṣau kimarthaṃ māmupekṣataḥ |
mamaiva duṣkṛtaṃ kiṃcinmahadasti na saṃśayaḥ

समर्थौ सहितौ यन्मां न रक्षेते परंतपौ ।
वैदेह्या वचनं श्रुत्वा करुणं साधुभाषितम्

samarthau sahitau yanmāṃ na rakṣete paraṃtapau |
vaidehyā vacanaṃ śrutvā karuṇaṃ sādhubhāṣitam

पुनरप्यहमार्यां तामिदं वचनमब्रुवम् ।
त्वच्छोकविमुखो रामो देवि सत्येन ते शपे

punarapyahamāryāṃ tāmidaṃ vacanamabruvam |
tvacchokavimukho rāmo devi satyena te śape

रामे दुःखाभिभूते च लक्ष्मणः परितप्यते ।
कथंचिद् भवती दृष्टा न कालः परिशोचितुम्

rāme duḥkhābhibhūte ca lakṣmaṇaḥ paritapyate |
kathaṃcid bhavatī dṛṣṭā na kālaḥ pariśocitum

अस्मिन् मुहूर्ते दुःखानामन्तं द्रक्ष्यसि भामिनि ।
तावुभौ नरशार्दूलौ राजपुत्रौ परंतपौ

asmin muhūrte duḥkhānāmantaṃ drakṣyasi bhāmini |
tāvubhau naraśārdūlau rājaputrau paraṃtapau

त्वद्दर्शनकृतोत्साहौ लङ्कां भस्मीकरिष्यतः ।
हत्वा च समरे रौद्रं रावणं सहबान्धवम्

tvaddarśanakṛtotsāhau laṅkāṃ bhasmīkariṣyataḥ |
hatvā ca samare raudraṃ rāvaṇaṃ sahabāndhavam

राघवस्त्वां वरारोहे स्वपुरीं नयिता ध्रुवम् ।
यत् तु रामो विजानीयादभिज्ञानमनिन्दिते

rāghavastvāṃ varārohe svapurīṃ nayitā dhruvam |
yat tu rāmo vijānīyādabhijñānamanindite

प्रीतिसंजननं तस्य प्रदातुं तत् त्वमर्हसि ।
साभिवीक्ष्य दिशः सर्वा वेण्युद्ग्रथनमुत्तमम्

prītisaṃjananaṃ tasya pradātuṃ tat tvamarhasi |
sābhivīkṣya diśaḥ sarvā veṇyudgrathanamuttamam

मुक्त्वा वस्त्राद् ददौ मह्यं मणिमेतं महाबल ।
प्रतिगृह्य मणिं दोर्भ्यां तव हेतो रघुप्रिय

muktvā vastrād dadau mahyaṃ maṇimetaṃ mahābala |
pratigṛhya maṇiṃ dorbhyāṃ tava heto raghupriya

शिरसा सम्प्रणम्यैनामहमागमने त्वरे ।
गमने च कृतोत्साहमवेक्ष्य वरवर्णिनी

śirasā sampraṇamyaināmahamāgamane tvare |
gamane ca kṛtotsāhamavekṣya varavarṇinī

विवर्धमानं च हि मामुवाच जनकात्मजा ।
अश्रुपूर्णमुखी दीना बाष्पगद्गदभाषिणी

vivardhamānaṃ ca hi māmuvāca janakātmajā |
aśrupūrṇamukhī dīnā bāṣpagadgadabhāṣiṇī

ममोत्पतनसम्भ्रान्ता शोकवेगसमाहता ।
मामुवाच ततः सीता सभाग्योऽसि महाकपे

mamotpatanasambhrāntā śokavegasamāhatā |
māmuvāca tataḥ sītā sabhāgyo'si mahākape

यद् द्रक्ष्यसि महाबाहुं रामं कमललोचनम् ।
लक्ष्मणं च महाबाहुं देवरं मे यशस्विनम्

yad drakṣyasi mahābāhuṃ rāmaṃ kamalalocanam |
lakṣmaṇaṃ ca mahābāhuṃ devaraṃ me yaśasvinam

सीतयाप्येवमुक्तोऽहमब्रुवं मैथिलीं तथा ।
पृष्ठमारोह मे देवि क्षिप्रं जनकनन्दनि

sītayāpyevamukto'hamabruvaṃ maithilīṃ tathā |
pṛṣṭhamāroha me devi kṣipraṃ janakanandani

यावत्ते दर्शयाम्यद्य ससुग्रीवं सलक्ष्मणम् ।
राघवं च महाभागे भर्तारमसितेक्षणे

yāvatte darśayāmyadya sasugrīvaṃ salakṣmaṇam |
rāghavaṃ ca mahābhāge bhartāramasitekṣaṇe

साब्रवीन्मां ततो देवी नैष धर्मो महाकपे ।
यत्ते पृष्ठं सिषेवेऽहं स्ववशा हरिपुङ्गव

sābravīnmāṃ tato devī naiṣa dharmo mahākape |
yatte pṛṣṭhaṃ siṣeve'haṃ svavaśā haripuṅgava

पुरा च यदहं वीर स्पृष्टा गात्रेषु रक्षसा ।
तत्राहं किं करिष्यामि कालेनोपनिपीडिता

purā ca yadahaṃ vīra spṛṣṭā gātreṣu rakṣasā |
tatrāhaṃ kiṃ kariṣyāmi kālenopanipīḍitā

गच्छ त्वं कपिशार्दूल यत्र तौ नृपतेः सुतौ ।
इत्येवं सा समाभाष्य भूयः संदेष्टुमास्थिता

gaccha tvaṃ kapiśārdūla yatra tau nṛpateḥ sutau |
ityevaṃ sā samābhāṣya bhūyaḥ saṃdeṣṭumāsthitā

हनूमन् सिंहसंकाशौ तावुभौ रामलक्ष्मणौ ।
सुग्रीवं च सहामात्यं सर्वान् ब्रूया अनामयम्

hanūman siṃhasaṃkāśau tāvubhau rāmalakṣmaṇau |
sugrīvaṃ ca sahāmātyaṃ sarvān brūyā anāmayam

यथा च स महाबाहुर्मां तारयति राघवः ।
अस्माद्दुःखाम्बुसंरोधात् तत् त्वमाख्यातुमर्हसि

yathā ca sa mahābāhurmāṃ tārayati rāghavaḥ |
asmādduḥkhāmbusaṃrodhāt tat tvamākhyātumarhasi

इदं च तीव्रं मम शोकवेगं
रक्षोभिरेभिः परिभर्त्सनं च ।
ब्रूयास्तु रामस्य गतः समीपं
शिवश्च तेऽध्वास्तु हरिप्रवीर

idaṃ ca tīvraṃ mama śokavegaṃ
rakṣobhirebhiḥ paribhartsanaṃ ca |
brūyāstu rāmasya gataḥ samīpaṃ
śivaśca te'dhvāstu haripravīra

एतत् तवार्या नृप संयता सा
सीता वचः प्राह विषादपूर्वम् ।
एतच्च बुद्ध्वा गदितं यथा त्वं
श्रद्धत्स्व सीतां कुशलां समग्राम्

etat tavāryā nṛpa saṃyatā sā
sītā vacaḥ prāha viṣādapūrvam |
etacca buddhvā gaditaṃ yathā tvaṃ
śraddhatsva sītāṃ kuśalāṃ samagrām