Chapter 6: Drupada instructs his purohita for Hastinapura

भूतानां प्राणिनः श्रेष्ठाः प्राणिनां बुद्धिजीविनः ।
बुद्धिमत्सु नराः श्रेष्ठा नरेष्वपि द्विजातयः

bhūtānāṃ prāṇinaḥ śreṣṭhāḥ prāṇināṃ buddhijīvinaḥ |
buddhimatsu narāḥ śreṣṭhā nareṣvapi dvijātayaḥ

द्विजेषु वैद्याः श्रेयांसो वैद्येषु कृतबुद्धयः ।
कृतबुद्धिषु कर्तारः कर्तृषु ब्रह्मवादिनः

dvijeṣu vaidyāḥ śreyāṃso vaidyeṣu kṛtabuddhayaḥ |
kṛtabuddhiṣu kartāraḥ kartṛṣu brahmavādinaḥ

स भवान्कृबुद्धीनां प्रधान इति मे मतिः ।
कुलेन च विशिष्टोऽसि वयसा च श्रुतेन च ।
प्रज्ञया सदृशश्चासि शुक्रेणाङ्गिरसेन च

sa bhavānkṛbuddhīnāṃ pradhāna iti me matiḥ |
kulena ca viśiṣṭo'si vayasā ca śrutena ca |
prajñayā sadṛśaścāsi śukreṇāṅgirasena ca

विदितं चापि ते सर्वं यथावृत्तः स कौरवः ।
पाण्डवश्च यथावृत्तः कुन्तीपुत्रो युधिष्ठिरः

viditaṃ cāpi te sarvaṃ yathāvṛttaḥ sa kauravaḥ |
pāṇḍavaśca yathāvṛttaḥ kuntīputro yudhiṣṭhiraḥ

धृतराष्ट्रस्य विदिते वञ्चिताः पाण्डवाः परैः ।
विदुरेणानुनीतोऽपि पुत्रमेवानुवर्तते

dhṛtarāṣṭrasya vidite vañcitāḥ pāṇḍavāḥ paraiḥ |
vidureṇānunīto'pi putramevānuvartate

शकुनिर्बुद्धिपूर्वं हि कुन्तीपुत्रं समाह्वयत् ।
अनक्षज्ञं मताक्षः सन्क्षत्रवृत्ते स्थितं शुचिम्

śakunirbuddhipūrvaṃ hi kuntīputraṃ samāhvayat |
anakṣajñaṃ matākṣaḥ sankṣatravṛtte sthitaṃ śucim

ते तथा वञ्चयित्वा तु धर्मराजं युधिष्ठिरम् ।
न कस्यांचिदवस्थायां राज्यं दास्यन्ति वै स्वयम्

te tathā vañcayitvā tu dharmarājaṃ yudhiṣṭhiram |
na kasyāṃcidavasthāyāṃ rājyaṃ dāsyanti vai svayam

भवांस्तु धर्मसंयुक्तं धृतराष्ट्रं ब्रुवन्वचः ।
मनांसि तस्य योधानां ध्रुवमावर्तयिष्यति

bhavāṃstu dharmasaṃyuktaṃ dhṛtarāṣṭraṃ bruvanvacaḥ |
manāṃsi tasya yodhānāṃ dhruvamāvartayiṣyati

विदुरश्चापि तद्वाक्यं साधयिष्यति तावकम् ।
भीष्मद्रोणकृपादीनां भेदं संजनयिष्यति

viduraścāpi tadvākyaṃ sādhayiṣyati tāvakam |
bhīṣmadroṇakṛpādīnāṃ bhedaṃ saṃjanayiṣyati

अमात्येषु च भिन्नेषु योधेषु विमुखेषु च ।
पुनरेकत्र करणं तेषां कर्म भविष्यति

amātyeṣu ca bhinneṣu yodheṣu vimukheṣu ca |
punarekatra karaṇaṃ teṣāṃ karma bhaviṣyati

एतस्मिन्नन्तरे पार्थाः सुखमेकाग्रबुद्धयः ।
सेनाकर्म करिष्यन्ति द्रव्याणां चैव सञ्चयम्

etasminnantare pārthāḥ sukhamekāgrabuddhayaḥ |
senākarma kariṣyanti dravyāṇāṃ caiva sañcayam

भिद्यमानेषु च स्वेषु लम्बमाने तथा त्वयि ।
न तथा ते करिष्यन्ति सेनाकर्म न संशयः

bhidyamāneṣu ca sveṣu lambamāne tathā tvayi |
na tathā te kariṣyanti senākarma na saṃśayaḥ

एतत्प्रयोजनं चात्र प्राधान्येनोपलभ्यते ।
संगत्या धृतराष्ट्रश्च कुर्याद्धर्म्यं वचस्तव

etatprayojanaṃ cātra prādhānyenopalabhyate |
saṃgatyā dhṛtarāṣṭraśca kuryāddharmyaṃ vacastava

स भवान्धर्मयुक्तश्च धर्म्यं तेषु समाचरन् ।
कृपालुषु परिक्लेशान्पाण्डवीयान्प्रकीर्तयन्

sa bhavāndharmayuktaśca dharmyaṃ teṣu samācaran |
kṛpāluṣu parikleśānpāṇḍavīyānprakīrtayan

वृद्धेषु कुलधर्मं च ब्रुवन्पूर्वैरनुष्ठितम् ।
विभेत्स्यति मनांस्येषमिति मे नात्र संशयः

vṛddheṣu kuladharmaṃ ca bruvanpūrvairanuṣṭhitam |
vibhetsyati manāṃsyeṣamiti me nātra saṃśayaḥ

न च तेभ्यो भयं तेऽस्ति ब्राह्मणो ह्यसि वेदवित् ।
दूतकर्मणि युक्तश्च स्थविरश्च विशेषतः

na ca tebhyo bhayaṃ te'sti brāhmaṇo hyasi vedavit |
dūtakarmaṇi yuktaśca sthaviraśca viśeṣataḥ

स भवान्पुष्ययोगेन मुहूर्तेन जयेन च ।
कौरवेयान्प्रयात्वाशु कौन्तेयस्यार्थसिद्धये

sa bhavānpuṣyayogena muhūrtena jayena ca |
kauraveyānprayātvāśu kaunteyasyārthasiddhaye

तथाऽनुशिष्टः प्रययौ द्रुपदेन महात्मना ।
पुरोधा वृत्तसंपन्नो नगरं नागसाह्वयम्

tathā'nuśiṣṭaḥ prayayau drupadena mahātmanā |
purodhā vṛttasaṃpanno nagaraṃ nāgasāhvayam

शिष्यैः परिवृतो विद्वान्नीतिशास्त्रार्थकोविदः ।
पाण्डवानां हितार्थाय कौरवान्प्रतिजग्मिवान्

śiṣyaiḥ parivṛto vidvānnītiśāstrārthakovidaḥ |
pāṇḍavānāṃ hitārthāya kauravānpratijagmivān