Shanti Parva

Chapter 352: More divine names and the Rudra-Narayana battle

इति श्रीमन्महाभारते शान्तिपर्वणि मोक्षधर्मपर्वणि नारायणीये द्विपञ्चाशदधिकत्रिशततमोऽध्यायः ॥

72 verses · 352 of 372

What happens in this chapter

More divine names and the Rudra-Narayana battle

Shri Krishna goes on explaining his names. Hrishikesha, for the rays of sun and moon that are his hair; Hari, for taking the share at yajnas; Govinda, for finding the lost earth; Shipivishta, by which name Yaska praised him and regained the Nirukta; Aja, for he is never born; Krishna, Vaikuntha, Achyuta, Adhokshaja, Vrishakapi. Then the katha behind Munjakesha and Shitikantha: when Rudra's trident, hurled at Daksha's yajna, struck Narayana's chest at Badari, Narayana seized Rudra by the throat and Nara's blade-grass became an axe that Rudra broke. The worlds shook until Brahma made peace. Hari told Rudra, 'Whoever knows you knows me.' Krishna tells Arjuna that the figure going before him in battle was Rudra, and bids him bow to Uma's lord.

श्रीभगवानुवाच

352.1

सूर्याचन्द्रमसौ शश्वत्केशैर्मे अंशुसञ्ज्ञितैः ।
बोधयंस्तापयंश्चैव जगदुत्तिष्ठतः पृथक् (३४२.६६)

sūryācandramasau śaśvatkeśairme aṃśusañjñitaiḥ |
bodhayaṃstāpayaṃścaiva jagaduttiṣṭhataḥ pṛthak (342.66)

352.2

बोधनात्तापनाच्चैव जगतो हर्षणं भवेत् ।
अग्नीषोमकृतैरेभिः कर्मभिः पाण्डुनन्दन
हृषीकेशोऽहमीशानो वरदो लोकभावनः

bodhanāttāpanāccaiva jagato harṣaṇaṃ bhavet |
agnīṣomakṛtairebhiḥ karmabhiḥ pāṇḍunandana
hṛṣīkeśo'hamīśāno varado lokabhāvanaḥ

352.3

इडोपहूतयोगेन हरे भागं क्रतुष्वहम् ।
वर्णश्च मे हरिश्रेष्ठस्तस्माद्धरिरहं स्मृतः

iḍopahūtayogena hare bhāgaṃ kratuṣvaham |
varṇaśca me hariśreṣṭhastasmāddharirahaṃ smṛtaḥ

352.4

धाम सारो हि लोकानामृतं चैव विचारितम् ।
ऋतधामा ततो विप्रैः सत्यश्चाहं प्रकीर्तितः

dhāma sāro hi lokānāmṛtaṃ caiva vicāritam |
ṛtadhāmā tato vipraiḥ satyaścāhaṃ prakīrtitaḥ

352.5

नष्टां च धरणीं पूर्वमविन्दं वै गुहागताम् ।
गोविन्द इति मां देवा वाग्भिः समभितुष्टुवुः

naṣṭāṃ ca dharaṇīṃ pūrvamavindaṃ vai guhāgatām |
govinda iti māṃ devā vāgbhiḥ samabhituṣṭuvuḥ

352.6

शिपिविष्टेति चाख्यायां हीनरोमा च यो भवेत् ।
तेनाविष्टं हि यत्किञ्चिच्छिपिविष्टं हि तत्स्मृतम्

śipiviṣṭeti cākhyāyāṃ hīnaromā ca yo bhavet |
tenāviṣṭaṃ hi yatkiñcicchipiviṣṭaṃ hi tatsmṛtam

352.7

यास्को मामृषिरव्यग्रो नैकयज्ञेषु गीतवान् ।
शिपिविष्ट इति ह्यस्माद्गुह्यनामधरो ह्यहम्

yāsko māmṛṣiravyagro naikayajñeṣu gītavān |
śipiviṣṭa iti hyasmādguhyanāmadharo hyaham

352.8

स्तुत्वा मां शिपिविष्टेति यास्को ऋषिरुदारधीः ।
मत्प्रसादादधो नष्टं निरुक्तमभिजग्मिवान्

stutvā māṃ śipiviṣṭeti yāsko ṛṣirudāradhīḥ |
matprasādādadho naṣṭaṃ niruktamabhijagmivān

352.9

न हि जातो न जायेऽहं न जनिष्ये कदाचन ।
क्षेत्रज्ञः सर्वभूतानां तस्मादहमजः स्मृतः

na hi jāto na jāye'haṃ na janiṣye kadācana |
kṣetrajñaḥ sarvabhūtānāṃ tasmādahamajaḥ smṛtaḥ

352.10

नोक्तपूर्वं मया क्षुद्रमश्लीलं वा कदाचन ।
ऋता ब्रह्मसुता सा मे सत्या देवी सरस्वती

noktapūrvaṃ mayā kṣudramaślīlaṃ vā kadācana |
ṛtā brahmasutā sā me satyā devī sarasvatī

352.11

सच्चासच्चैव कौन्तेय मयावेशितमात्मनि ।
पौष्करे ब्रह्मसदने सत्यं मामृषयो विदुः

saccāsaccaiva kaunteya mayāveśitamātmani |
pauṣkare brahmasadane satyaṃ māmṛṣayo viduḥ

352.12

सत्त्वान्न च्युतपूर्वोऽहं सत्त्वं वै विद्धि मत्कृतम् ।
जन्मनीहाभवत्सत्त्वं पौर्विकं मे धनञ्जय

sattvānna cyutapūrvo'haṃ sattvaṃ vai viddhi matkṛtam |
janmanīhābhavatsattvaṃ paurvikaṃ me dhanañjaya

352.13

निराशीःकर्मसंयुक्तं सात्वतं मां प्रकल्पय ।
सात्वतज्ञानदृष्टोऽहं सात्वतः सात्वतां पतिः

nirāśīḥkarmasaṃyuktaṃ sātvataṃ māṃ prakalpaya |
sātvatajñānadṛṣṭo'haṃ sātvataḥ sātvatāṃ patiḥ

352.14

कृषामि मेदिनीं पार्थ भूत्वा कार्ष्णायसो महान् ।
कृष्णो वर्णश्च मे यस्मात्तस्मात्कृष्णोऽहमर्जुन

kṛṣāmi medinīṃ pārtha bhūtvā kārṣṇāyaso mahān |
kṛṣṇo varṇaśca me yasmāttasmātkṛṣṇo'hamarjuna

352.15

मया संश्लेषिता भूमिरद्भिर्व्योम च वायुना ।
वायुश्च तेजसा सार्धं वैकुण्ठत्वं ततो मम

mayā saṃśleṣitā bhūmiradbhirvyoma ca vāyunā |
vāyuśca tejasā sārdhaṃ vaikuṇṭhatvaṃ tato mama

352.16

निर्वाणं परमं सौख्यं धर्मोऽसौ पर उच्यते ।
तस्मान्न च्युतपूर्वोऽहमच्युतस्तेन कर्मणा

nirvāṇaṃ paramaṃ saukhyaṃ dharmo'sau para ucyate |
tasmānna cyutapūrvo'hamacyutastena karmaṇā

352.17

पृथिवीनभसी चोभे विश्रुते विश्वलौकिके ।
तयोः सन्धारणार्थं हि मामधोक्षजमञ्जसा

pṛthivīnabhasī cobhe viśrute viśvalaukike |
tayoḥ sandhāraṇārthaṃ hi māmadhokṣajamañjasā

352.18

निरुक्तं वेदविदुषो ये च शब्दार्थचिन्तकाः ।
ते मां गायन्ति प्राग्वंशे अधोक्षज इति स्थितिः

niruktaṃ vedaviduṣo ye ca śabdārthacintakāḥ |
te māṃ gāyanti prāgvaṃśe adhokṣaja iti sthitiḥ

352.19

शब्द एकमतैरेष व्याहृतः परमर्षिभिः ।
नान्यो ह्यधोक्षजो लोके ऋते नारायणं प्रभुम्

śabda ekamataireṣa vyāhṛtaḥ paramarṣibhiḥ |
nānyo hyadhokṣajo loke ṛte nārāyaṇaṃ prabhum

352.20

घृतं ममार्चिषो लोके जन्तूनां प्राणधारणम् ।
घृतार्चिरहमव्यग्रैर्वेदज्ञैः परिकीर्तितः

ghṛtaṃ mamārciṣo loke jantūnāṃ prāṇadhāraṇam |
ghṛtārcirahamavyagrairvedajñaiḥ parikīrtitaḥ

352.21

त्रयो हि धातवः ख्याताः कर्मजा इति च स्मृताः ।
पित्तं श्लेष्मा च वायुश्च एष सङ्घात उच्यते

trayo hi dhātavaḥ khyātāḥ karmajā iti ca smṛtāḥ |
pittaṃ śleṣmā ca vāyuśca eṣa saṅghāta ucyate

352.22

एतैश्च धार्यते जन्तुरेतैः क्षीणैश्च क्षीयते ।
आयुर्वेदविदस्तस्मात्त्रिधातुं मां प्रचक्षते

etaiśca dhāryate janturetaiḥ kṣīṇaiśca kṣīyate |
āyurvedavidastasmāttridhātuṃ māṃ pracakṣate

352.23

वृषो हि भगवान्धर्मः ख्यातो लोकेषु भारत ।
नैघण्टुकपदाख्यातं विद्धि मां वृषमुत्तमम्

vṛṣo hi bhagavāndharmaḥ khyāto lokeṣu bhārata |
naighaṇṭukapadākhyātaṃ viddhi māṃ vṛṣamuttamam

352.24

कपिर्वराहः श्रेष्ठश्च धर्मश्च वृष उच्यते ।
तस्माद्वृषाकपिं प्राह कश्यपो मां प्रजापतिः

kapirvarāhaḥ śreṣṭhaśca dharmaśca vṛṣa ucyate |
tasmādvṛṣākapiṃ prāha kaśyapo māṃ prajāpatiḥ

352.25

न चादिं न मध्यं तथा नैव चान्तं; कदाचिद्विदन्ते सुराश्चासुराश्च ।
अनाद्यो ह्यमध्यस्तथा चाप्यनन्तः; प्रगीतोऽहमीशो विभुर्लोकसाक्षी

na cādiṃ na madhyaṃ tathā naiva cāntaṃ; kadācidvidante surāścāsurāśca |
anādyo hyamadhyastathā cāpyanantaḥ; pragīto'hamīśo vibhurlokasākṣī

352.26

शुचीनि श्रवणीयानि शृणोमीह धनञ्जय ।
न च पापानि गृह्णामि ततोऽहं वै शुचिश्रवाः

śucīni śravaṇīyāni śṛṇomīha dhanañjaya |
na ca pāpāni gṛhṇāmi tato'haṃ vai śuciśravāḥ

352.27

एकशृङ्गः पुरा भूत्वा वराहो दिव्यदर्शनः ।
इमामुद्धृतवान्भूमिमेकशृङ्गस्ततो ह्यहम्

ekaśṛṅgaḥ purā bhūtvā varāho divyadarśanaḥ |
imāmuddhṛtavānbhūmimekaśṛṅgastato hyaham

352.28

तथैवासं त्रिककुदो वाराहं रूपमास्थितः ।
त्रिककुत्तेन विख्यातः शरीरस्य तु मापनात्

tathaivāsaṃ trikakudo vārāhaṃ rūpamāsthitaḥ |
trikakuttena vikhyātaḥ śarīrasya tu māpanāt

352.29

विरिञ्च इति यः प्रोक्तः कपिलज्ञानचिन्तकैः ।
स प्रजापतिरेवाहं चेतनात्सर्वलोककृत्

viriñca iti yaḥ proktaḥ kapilajñānacintakaiḥ |
sa prajāpatirevāhaṃ cetanātsarvalokakṛt

352.30

विद्यासहायवन्तं मामादित्यस्थं सनातनम् ।
कपिलं प्राहुराचार्याः साङ्ख्या निश्चितनिश्चयाः

vidyāsahāyavantaṃ māmādityasthaṃ sanātanam |
kapilaṃ prāhurācāryāḥ sāṅkhyā niścitaniścayāḥ

352.31

हिरण्यगर्भो द्युतिमानेष यश्छन्दसि स्तुतः ।
योगैः सम्पूज्यते नित्यं स एवाहं विभुः स्मृतः

hiraṇyagarbho dyutimāneṣa yaśchandasi stutaḥ |
yogaiḥ sampūjyate nityaṃ sa evāhaṃ vibhuḥ smṛtaḥ

352.32

एकविंशतिशाखं च ऋग्वेदं मां प्रचक्षते ।
सहस्रशाखं यत्साम ये वै वेदविदो जनाः
गायन्त्यारण्यके विप्रा मद्भक्तास्तेऽपि दुर्लभाः

ekaviṃśatiśākhaṃ ca ṛgvedaṃ māṃ pracakṣate |
sahasraśākhaṃ yatsāma ye vai vedavido janāḥ
gāyantyāraṇyake viprā madbhaktāste'pi durlabhāḥ

352.33

षट्पञ्चाशतमष्टौ च सप्तत्रिंशतमित्युत ।
यस्मिञ्शाखा यजुर्वेदे सोऽहमाध्वर्यवे स्मृतः

ṣaṭpañcāśatamaṣṭau ca saptatriṃśatamityuta |
yasmiñśākhā yajurvede so'hamādhvaryave smṛtaḥ

352.34

पञ्चकल्पमथर्वाणं कृत्याभिः परिबृंहितम् ।
कल्पयन्ति हि मां विप्रा अथर्वाणविदस्तथा

pañcakalpamatharvāṇaṃ kṛtyābhiḥ paribṛṃhitam |
kalpayanti hi māṃ viprā atharvāṇavidastathā

352.35

शाखाभेदाश्च ये केचिद्याश्च शाखासु गीतयः ।
स्वरवर्णसमुच्चाराः सर्वांस्तान्विद्धि मत्कृतान्

śākhābhedāśca ye kecidyāśca śākhāsu gītayaḥ |
svaravarṇasamuccārāḥ sarvāṃstānviddhi matkṛtān

352.36

यत्तद्धयशिरः पार्थ समुदेति वरप्रदम् ।
सोऽहमेवोत्तरे भागे क्रमाक्षरविभागवित्

yattaddhayaśiraḥ pārtha samudeti varapradam |
so'hamevottare bhāge kramākṣaravibhāgavit

352.37

रामादेशितमार्गेण मत्प्रसादान्महात्मना ।
पाञ्चालेन क्रमः प्राप्तस्तस्माद्भूतात्सनातनात्
बाभ्रव्यगोत्रः स बभौ प्रथमः क्रमपारगः

rāmādeśitamārgeṇa matprasādānmahātmanā |
pāñcālena kramaḥ prāptastasmādbhūtātsanātanāt
bābhravyagotraḥ sa babhau prathamaḥ kramapāragaḥ

352.38

नारायणाद्वरं लब्ध्वा प्राप्य योगमनुत्तमम् ।
क्रमं प्रणीय शिक्षां च प्रणयित्वा स गालवः

nārāyaṇādvaraṃ labdhvā prāpya yogamanuttamam |
kramaṃ praṇīya śikṣāṃ ca praṇayitvā sa gālavaḥ

352.39

कण्डरीकोऽथ राजा च ब्रह्मदत्तः प्रतापवान् ।
जातीमरणजं दुःखं स्मृत्वा स्मृत्वा पुनः पुनः
सप्तजातिषु मुख्यत्वाद्योगानां सम्पदं गतः

kaṇḍarīko'tha rājā ca brahmadattaḥ pratāpavān |
jātīmaraṇajaṃ duḥkhaṃ smṛtvā smṛtvā punaḥ punaḥ
saptajātiṣu mukhyatvādyogānāṃ sampadaṃ gataḥ

352.40

पुराहमात्मजः पार्थ प्रथितः कारणान्तरे ।
धर्मस्य कुरुशार्दूल ततोऽहं धर्मजः स्मृतः

purāhamātmajaḥ pārtha prathitaḥ kāraṇāntare |
dharmasya kuruśārdūla tato'haṃ dharmajaḥ smṛtaḥ

352.41

नरनारायणौ पूर्वं तपस्तेपतुरव्ययम् ।
धर्मयानं समारूढौ पर्वते गन्धमादने

naranārāyaṇau pūrvaṃ tapastepaturavyayam |
dharmayānaṃ samārūḍhau parvate gandhamādane

352.42

तत्कालसमयं चैव दक्षयज्ञो बभूव ह ।
न चैवाकल्पयद्भागं दक्षो रुद्रस्य भारत

tatkālasamayaṃ caiva dakṣayajño babhūva ha |
na caivākalpayadbhāgaṃ dakṣo rudrasya bhārata

352.43

ततो दधीचिवचनाद्दक्षयज्ञमपाहरत् ।
ससर्ज शूलं क्रोधेन प्रज्वलन्तं मुहुर्मुहुः

tato dadhīcivacanāddakṣayajñamapāharat |
sasarja śūlaṃ krodhena prajvalantaṃ muhurmuhuḥ

352.44

तच्छूलं भस्मसात्कृत्वा दक्षयज्ञं सविस्तरम् ।
आवयोः सहसागच्छद्बदर्याश्रममन्तिकात्
वेगेन महता पार्थ पतन्नारायणोरसि

tacchūlaṃ bhasmasātkṛtvā dakṣayajñaṃ savistaram |
āvayoḥ sahasāgacchadbadaryāśramamantikāt
vegena mahatā pārtha patannārāyaṇorasi

352.45

ततः स्वतेजसाविष्टाः केशा नारायणस्य ह ।
बभूवुर्मुञ्जवर्णास्तु ततोऽहं मुञ्जकेशवान्

tataḥ svatejasāviṣṭāḥ keśā nārāyaṇasya ha |
babhūvurmuñjavarṇāstu tato'haṃ muñjakeśavān

352.46

तच्च शूलं विनिर्धूतं हुङ्कारेण महात्मना ।
जगाम शङ्करकरं नारायणसमाहतम्

tacca śūlaṃ vinirdhūtaṃ huṅkāreṇa mahātmanā |
jagāma śaṅkarakaraṃ nārāyaṇasamāhatam

352.47

अथ रुद्र उपाधावत्तावृषी तपसान्वितौ ।
तत एनं समुद्धूतं कण्ठे जग्राह पाणिना
नारायणः स विश्वात्मा तेनास्य शितिकण्ठता

atha rudra upādhāvattāvṛṣī tapasānvitau |
tata enaṃ samuddhūtaṃ kaṇṭhe jagrāha pāṇinā
nārāyaṇaḥ sa viśvātmā tenāsya śitikaṇṭhatā

352.48

अथ रुद्रविघातार्थमिषीकां जगृहे नरः ।
मन्त्रैश्च संयुयोजाशु सोऽभवत्परशुर्महान्

atha rudravighātārthamiṣīkāṃ jagṛhe naraḥ |
mantraiśca saṃyuyojāśu so'bhavatparaśurmahān

352.49

क्षिप्तश्च सहसा रुद्रे खण्डनं प्राप्तवांस्तदा ।
ततोऽहं खण्डपरशुः स्मृतः परशुखण्डनात्

kṣiptaśca sahasā rudre khaṇḍanaṃ prāptavāṃstadā |
tato'haṃ khaṇḍaparaśuḥ smṛtaḥ paraśukhaṇḍanāt

अर्जुन उवाच

352.50

अस्मिन्युद्धे तु वार्ष्णेय त्रैलोक्यमथने तदा ।
जयं कः प्राप्तवांस्तत्र शंसैतन्मे जनार्दन

asminyuddhe tu vārṣṇeya trailokyamathane tadā |
jayaṃ kaḥ prāptavāṃstatra śaṃsaitanme janārdana

श्रीभगवानुवाच

352.51

तयोः संलग्नयोर्युद्धे रुद्रनारायणात्मनोः ।
उद्विग्नाः सहसा कृत्स्ना लोकाः सर्वेऽभवंस्तदा

tayoḥ saṃlagnayoryuddhe rudranārāyaṇātmanoḥ |
udvignāḥ sahasā kṛtsnā lokāḥ sarve'bhavaṃstadā

352.52

नागृह्णात्पावकः शुभ्रं मखेषु सुहुतं हविः ।
वेदा न प्रतिभान्ति स्म ऋषीणां भावितात्मनाम्

nāgṛhṇātpāvakaḥ śubhraṃ makheṣu suhutaṃ haviḥ |
vedā na pratibhānti sma ṛṣīṇāṃ bhāvitātmanām

352.53

देवान्रजस्तमश्चैव समाविविशतुस्तदा ।
वसुधा सञ्चकम्पेऽथ नभश्च विपफाल ह

devānrajastamaścaiva samāviviśatustadā |
vasudhā sañcakampe'tha nabhaśca vipaphāla ha

352.54

निष्प्रभाणि च तेजांसि ब्रह्मा चैवासनाच्च्युतः ।
अगाच्छोषं समुद्रश्च हिमवांश्च व्यशीर्यत

niṣprabhāṇi ca tejāṃsi brahmā caivāsanāccyutaḥ |
agācchoṣaṃ samudraśca himavāṃśca vyaśīryata

352.55

तस्मिन्नेवं समुत्पन्ने निमित्ते पाण्डुनन्दन ।
ब्रह्मा वृतो देवगणैरृषिभिश्च महात्मभिः
आजगामाशु तं देशं यत्र युद्धमवर्तत

tasminnevaṃ samutpanne nimitte pāṇḍunandana |
brahmā vṛto devagaṇairṛṣibhiśca mahātmabhiḥ
ājagāmāśu taṃ deśaṃ yatra yuddhamavartata

352.56

साञ्जलिप्रग्रहो भूत्वा चतुर्वक्त्रो निरुक्तगः ।
उवाच वचनं रुद्रं लोकानामस्तु वै शिवम्
न्यस्यायुधानि विश्वेश जगतो हितकाम्यया

sāñjalipragraho bhūtvā caturvaktro niruktagaḥ |
uvāca vacanaṃ rudraṃ lokānāmastu vai śivam
nyasyāyudhāni viśveśa jagato hitakāmyayā

352.57

यदक्षरमथाव्यक्तमीशं लोकस्य भावनम् ।
कूटस्थं कर्तृनिर्द्वंद्वमकर्तेति च यं विदुः

yadakṣaramathāvyaktamīśaṃ lokasya bhāvanam |
kūṭasthaṃ kartṛnirdvaṃdvamakarteti ca yaṃ viduḥ

352.58

व्यक्तिभावगतस्यास्य एका मूर्तिरियं शिवा ।
नरो नारायणश्चैव जातौ धर्मकुलोद्वहौ

vyaktibhāvagatasyāsya ekā mūrtiriyaṃ śivā |
naro nārāyaṇaścaiva jātau dharmakulodvahau

352.59

तपसा महता युक्तौ देवश्रेष्ठौ महाव्रतौ ।
अहं प्रसादजस्तस्य कस्मिंश्चित्कारणान्तरे
त्वं चैव क्रोधजस्तात पूर्वसर्गे सनातनः

tapasā mahatā yuktau devaśreṣṭhau mahāvratau |
ahaṃ prasādajastasya kasmiṃścitkāraṇāntare
tvaṃ caiva krodhajastāta pūrvasarge sanātanaḥ

352.60

मया च सार्धं वरदं विबुधैश्च महर्षिभिः ।
प्रसादयाशु लोकानां शान्तिर्भवतु माचिरम्

mayā ca sārdhaṃ varadaṃ vibudhaiśca maharṣibhiḥ |
prasādayāśu lokānāṃ śāntirbhavatu māciram

352.61

ब्रह्मणा त्वेवमुक्तस्तु रुद्रः क्रोधाग्निमुत्सृजन् ।
प्रसादयामास ततो देवं नारायणं प्रभुम्
शरणं च जगामाद्यं वरेण्यं वरदं हरिम्

brahmaṇā tvevamuktastu rudraḥ krodhāgnimutsṛjan |
prasādayāmāsa tato devaṃ nārāyaṇaṃ prabhum
śaraṇaṃ ca jagāmādyaṃ vareṇyaṃ varadaṃ harim

352.62

ततोऽथ वरदो देवो जितक्रोधो जितेन्द्रियः ।
प्रीतिमानभवत्तत्र रुद्रेण सह सङ्गतः

tato'tha varado devo jitakrodho jitendriyaḥ |
prītimānabhavattatra rudreṇa saha saṅgataḥ

352.63

ऋषिभिर्ब्रह्मणा चैव विबुधैश्च सुपूजितः ।
उवाच देवमीशानमीशः स जगतो हरिः

ṛṣibhirbrahmaṇā caiva vibudhaiśca supūjitaḥ |
uvāca devamīśānamīśaḥ sa jagato hariḥ

352.64

यस्त्वां वेत्ति स मां वेत्ति यस्त्वामनु स मामनु ।
नावयोरन्तरं किञ्चिन्मा ते भूद्बुद्धिरन्यथा

yastvāṃ vetti sa māṃ vetti yastvāmanu sa māmanu |
nāvayorantaraṃ kiñcinmā te bhūdbuddhiranyathā

352.65

अद्य प्रभृति श्रीवत्सः शूलाङ्कोऽयं भवत्वयम् ।
मम पाण्यङ्कितश्चापि श्रीकण्ठस्त्वं भविष्यसि

adya prabhṛti śrīvatsaḥ śūlāṅko'yaṃ bhavatvayam |
mama pāṇyaṅkitaścāpi śrīkaṇṭhastvaṃ bhaviṣyasi

352.66

एवं लक्षणमुत्पाद्य परस्परकृतं तदा ।
सख्यं चैवातुलं कृत्वा रुद्रेण सहितावृषी
तपस्तेपतुरव्यग्रौ विसृज्य त्रिदिवौकसः

evaṃ lakṣaṇamutpādya parasparakṛtaṃ tadā |
sakhyaṃ caivātulaṃ kṛtvā rudreṇa sahitāvṛṣī
tapastepaturavyagrau visṛjya tridivaukasaḥ

352.67

एष ते कथितः पार्थ नारायणजयो मृधे ।
नामानि चैव गुह्यानि निरुक्तानि च भारत
ऋषिभिः कथितानीह यानि सङ्कीर्तितानि ते

eṣa te kathitaḥ pārtha nārāyaṇajayo mṛdhe |
nāmāni caiva guhyāni niruktāni ca bhārata
ṛṣibhiḥ kathitānīha yāni saṅkīrtitāni te

352.68

एवं बहुविधै रूपैश्चरामीह वसुन्धराम् ।
ब्रह्मलोकं च कौन्तेय गोलोकं च सनातनम्
मया त्वं रक्षितो युद्धे महान्तं प्राप्तवाञ्जयम्

evaṃ bahuvidhai rūpaiścarāmīha vasundharām |
brahmalokaṃ ca kaunteya golokaṃ ca sanātanam
mayā tvaṃ rakṣito yuddhe mahāntaṃ prāptavāñjayam

352.69

यस्तु ते सोऽग्रतो याति युद्धे सम्प्रत्युपस्थिते ।
तं विद्धि रुद्रं कौन्तेय देवदेवं कपर्दिनम्

yastu te so'grato yāti yuddhe sampratyupasthite |
taṃ viddhi rudraṃ kaunteya devadevaṃ kapardinam

352.70

कालः स एव कथितः क्रोधजेति मया तव ।
निहतांस्तेन वै पूर्वं हतवानसि वै रिपून्

kālaḥ sa eva kathitaḥ krodhajeti mayā tava |
nihatāṃstena vai pūrvaṃ hatavānasi vai ripūn

352.71

अप्रमेयप्रभावं तं देवदेवमुमापतिम् ।
नमस्व देवं प्रयतो विश्वेशं हरमव्ययम् 3.342.141

aprameyaprabhāvaṃ taṃ devadevamumāpatim |
namasva devaṃ prayato viśveśaṃ haramavyayam 3.342.141

352.72

मोक्षधर्मपर्वणि नारायणीये
द्विपञ्चाशदधिकत्रिशततमोऽध्यायः

mokṣadharmaparvaṇi nārāyaṇīye
dvipañcāśadadhikatriśatatamo'dhyāyaḥ

Text source: Wikisource · CC BY-SA 4.0 (Wikisource transcription of a public-domain text)