Chapter 310: Adhiratha and Radha raise the foundling Karna

एतस्मिन्नेव काले तु धृतराष्ट्रस्य वै सखा ।
सूतोऽधिरथ इत्येव सदारो जाह्नवीं ययौ

etasminneva kāle tu dhṛtarāṣṭrasya vai sakhā |
sūto'dhiratha ityeva sadāro jāhnavīṃ yayau

तस्य भार्याऽभवद्राजन्रूपेणासदृशी भुवि ।
राधा नाम महाभागा न सा पुत्रमविन्दत ।
अपत्यार्थे परं यत्नमकरोच्च विशेषतः

tasya bhāryā'bhavadrājanrūpeṇāsadṛśī bhuvi |
rādhā nāma mahābhāgā na sā putramavindata |
apatyārthe paraṃ yatnamakarocca viśeṣataḥ

सा ददर्शाथ मञ्जूषामुह्यमानां यदृच्छया ।
दत्तरक्षाप्रतिसरामन्वालम्भनशोभनाम्

sā dadarśātha mañjūṣāmuhyamānāṃ yadṛcchayā |
dattarakṣāpratisarāmanvālambhanaśobhanām

ऊर्मीतरङ्गैर्जाह्नव्याः समानीतामुपह्वरम् ।
विवर्तमानां बहुशः पुनःपुनरितस्ततः

ūrmītaraṅgairjāhnavyāḥ samānītāmupahvaram |
vivartamānāṃ bahuśaḥ punaḥpunaritastataḥ

ततः सा वायुना राजन्स्रोतसा च बलीयसा ।
उपानीतो यतः सूतः सभार्यो जलमाश्रितः

tataḥ sā vāyunā rājansrotasā ca balīyasā |
upānīto yataḥ sūtaḥ sabhāryo jalamāśritaḥ

सा तु कौतूहलात्प्राप्तां ग्राहयामास भामिनी ।
ततो निवेदयामास सूतस्याधिरथस्य वै

sā tu kautūhalātprāptāṃ grāhayāmāsa bhāminī |
tato nivedayāmāsa sūtasyādhirathasya vai

स तामुद्धृत्य मञ्जूषामुत्सार्य जलमन्तिकात् ।
यन्त्रैरुद्घाटयामास सोऽपश्यत्तत्रबालकम्

sa tāmuddhṛtya mañjūṣāmutsārya jalamantikāt |
yantrairudghāṭayāmāsa so'paśyattatrabālakam

मृष्टकुण्डलयुक्तेन वदनेन विराजितम् ।
परिम्लानमुखं बालं रुदन्तं क्षुधितं भृशम्

mṛṣṭakuṇḍalayuktena vadanena virājitam |
parimlānamukhaṃ bālaṃ rudantaṃ kṣudhitaṃ bhṛśam

स तु तं परया लक्ष्म्या दृष्ट्वा युक्तं वरात्मजम् ।
स सूतो भार्यया सार्धं विस्मयोत्फुल्ललोचनः ।
अङ्कमारोप्य तं बालं भार्यां वचनमब्रवीत्

sa tu taṃ parayā lakṣmyā dṛṣṭvā yuktaṃ varātmajam |
sa sūto bhāryayā sārdhaṃ vismayotphullalocanaḥ |
aṅkamāropya taṃ bālaṃ bhāryāṃ vacanamabravīt

इदमत्यद्भुतं भीरु यतो जातोस्मि भामिनि ।
दृष्टवान्देवगर्भोऽयं मन्येऽस्माकमुपागतः

idamatyadbhutaṃ bhīru yato jātosmi bhāmini |
dṛṣṭavāndevagarbho'yaṃ manye'smākamupāgataḥ

अनपत्यस्य पुत्रोऽयं देवैर्दत्तो ध्रुवं मम ।
इत्युक्त्वा तं ददौ पुत्रं राधायै स महीपते

anapatyasya putro'yaṃ devairdatto dhruvaṃ mama |
ityuktvā taṃ dadau putraṃ rādhāyai sa mahīpate

रप्रतिजग्राह तं राधा विधिवद्दिव्यरूपिणम् ।
पुत्रं कमलगर्भाभं देवगर्भं श्रिया वृतम्

rapratijagrāha taṃ rādhā vidhivaddivyarūpiṇam |
putraṃ kamalagarbhābhaṃ devagarbhaṃ śriyā vṛtam

स्तन्यं समस्रवच्चास्य दैवादित्थ निश्चयः ।
पुपोष चैनं विधिवद्ववृधे स च वीर्यवान् ।
ततः प्रभृति चाप्यन्ये प्राभवन्नौरसाः सुताः

stanyaṃ samasravaccāsya daivādittha niścayaḥ |
pupoṣa cainaṃ vidhivadvavṛdhe sa ca vīryavān |
tataḥ prabhṛti cāpyanye prābhavannaurasāḥ sutāḥ

नामकर्म च चक्रुस्ते कुण्डले तस् दृश्यते ।
कर्ण इत्येव तं बालं दृष्ट्वा कर्णं सकुण्डलम्

nāmakarma ca cakruste kuṇḍale tas dṛśyate |
karṇa ityeva taṃ bālaṃ dṛṣṭvā karṇaṃ sakuṇḍalam

वसुवर्मधरं दृष्ट्वा तं बालं हेमकुण्डलम् ।
नामास्य वसुषेणेति ततश्चक्रुर्द्विजातयः

vasuvarmadharaṃ dṛṣṭvā taṃ bālaṃ hemakuṇḍalam |
nāmāsya vasuṣeṇeti tataścakrurdvijātayaḥ

एवं स सूतपुत्रत्वं जगामामितविक्रमः ।
वसुषेण इतिख्यातो वृष इत्येव च प्रभुः

evaṃ sa sūtaputratvaṃ jagāmāmitavikramaḥ |
vasuṣeṇa itikhyāto vṛṣa ityeva ca prabhuḥ

सूतस्य ववृधेऽङ्गेषु ज्येष्ठः पुत्रः स वीर्यवान् ।
चारेण विदितश्चासीत्पृथया दिव्यवर्मभृत्

sūtasya vavṛdhe'ṅgeṣu jyeṣṭhaḥ putraḥ sa vīryavān |
cāreṇa viditaścāsītpṛthayā divyavarmabhṛt

सूतस्त्वधिरथः पुत्रं विवृद्धं समयेन तम् ।
दृष्ट्वा प्रस्थापयामास पुरं वारणसाह्वयम्

sūtastvadhirathaḥ putraṃ vivṛddhaṃ samayena tam |
dṛṣṭvā prasthāpayāmāsa puraṃ vāraṇasāhvayam

तत्रोपसदनं चक्रे द्रोणस्येष्वस्त्रकर्मणि ।
सख्यं दुर्योधनेनैवमगमत्स च वीर्यवान्

tatropasadanaṃ cakre droṇasyeṣvastrakarmaṇi |
sakhyaṃ duryodhanenaivamagamatsa ca vīryavān

द्रोणात्कृपाच्च रामाच्च सोऽस्त्रग्रामं चतुर्विधम् ।
लब्ध्वा लोकेऽभवत्ख्यातः परमेष्वासतां गतः

droṇātkṛpācca rāmācca so'stragrāmaṃ caturvidham |
labdhvā loke'bhavatkhyātaḥ parameṣvāsatāṃ gataḥ

संधाय धार्तराष्ट्रेण पार्थानां विप्रिये रतः ।
योद्धुमाशंसते नित्यं फल्गुनेन महात्मना

saṃdhāya dhārtarāṣṭreṇa pārthānāṃ vipriye rataḥ |
yoddhumāśaṃsate nityaṃ phalgunena mahātmanā

सदा हि तस् स्पर्धाऽऽसीदर्जुनन विशांपते ।
अर्जुनस्य च कर्णेन यतो द्वन्द्वं बभूव ह

sadā hi tas spardhā''sīdarjunana viśāṃpate |
arjunasya ca karṇena yato dvandvaṃ babhūva ha

एतद्गुह्यं महाराज सूर्यस्यासीन्न संशयः ।
यः सूर्यसंभवः कर्णः कुर्यात्प्रतिकुले रतः

etadguhyaṃ mahārāja sūryasyāsīnna saṃśayaḥ |
yaḥ sūryasaṃbhavaḥ karṇaḥ kuryātpratikule rataḥ

तं तु कुण्डलिनं दृष्ट्वा वर्मणा च समन्वितम् ।
अवध्यं समरे मत्वा पर्यतप्यद्युधिष्ठिरः

taṃ tu kuṇḍalinaṃ dṛṣṭvā varmaṇā ca samanvitam |
avadhyaṃ samare matvā paryatapyadyudhiṣṭhiraḥ

यदा च कर्णो राजेन्द्र भानुमन्तं दिवाकरम् ।
स्तौति मध्यंदिने प्राप्ते प्राञ्जलिः सलिलोत्थितः

yadā ca karṇo rājendra bhānumantaṃ divākaram |
stauti madhyaṃdine prāpte prāñjaliḥ salilotthitaḥ

तत्रैनमुपतिष्ठन्ति ब्राह्मणा धनहेतुना ।
नादेयं तस्य तत्काले किंचिदस्ति द्विजातिषु

tatrainamupatiṣṭhanti brāhmaṇā dhanahetunā |
nādeyaṃ tasya tatkāle kiṃcidasti dvijātiṣu

तमिन्द्रो ब्राह्मणो भूत्वा भिक्षां देहीत्युपस्थितः ।
स्वागतं चेति राधेयस्तमथ प्रत्यभाषत

tamindro brāhmaṇo bhūtvā bhikṣāṃ dehītyupasthitaḥ |
svāgataṃ ceti rādheyastamatha pratyabhāṣata