Chapter 161: Bhima storms Kubera's peak, slays Maniman

आर्ष्टिषेणाश्रमे तस्मिन्मम पूर्वपितामहाः ।
पाण्डोः पुत्रा महात्मान सर्वे दिव्यपराक्रमाः

ārṣṭiṣeṇāśrame tasminmama pūrvapitāmahāḥ |
pāṇḍoḥ putrā mahātmāna sarve divyaparākramāḥ

कियन्तं कालमवसन्पर्वते गन्धमादने ।
किंच चक्रुर्महावीर्याः सर्वेऽतिबलपौरुषाः

kiyantaṃ kālamavasanparvate gandhamādane |
kiṃca cakrurmahāvīryāḥ sarve'tibalapauruṣāḥ

कानि चाभ्यवहार्याणि तत्र तेषां महात्मनाम् ।
वसतां लोकवीराणामासंस्तद्ब्रूहि सत्तम

kāni cābhyavahāryāṇi tatra teṣāṃ mahātmanām |
vasatāṃ lokavīrāṇāmāsaṃstadbrūhi sattama

विस्तरेण च मे शंस भीमसेनपराक्रमम् ।
यद्यच्चक्रे महाबाहुस्तस्मिन्हैमवते गिरौ

vistareṇa ca me śaṃsa bhīmasenaparākramam |
yadyaccakre mahābāhustasminhaimavate girau

न खल्वासीत्पुनर्युद्धं तस् यक्षैर्द्विजोत्तम ।
धनदाध्युषिते नित्यं वसतस्तत्र पर्वते

na khalvāsītpunaryuddhaṃ tas yakṣairdvijottama |
dhanadādhyuṣite nityaṃ vasatastatra parvate

कच्चित्समागमस्तेषामासीद्वैश्रवणस्य च ।
तत्र ह्यायाति धनद आर्ष्टिषेणो यथाऽब्रवीत्

kaccitsamāgamasteṣāmāsīdvaiśravaṇasya ca |
tatra hyāyāti dhanada ārṣṭiṣeṇo yathā'bravīt

एतदिच्छाम्यहं श्रोतुं रविस्तरेण तपोधन ।
न हि मे शृण्वतस्तृप्तिरस्ति तेषां विचेष्टितम्

etadicchāmyahaṃ śrotuṃ ravistareṇa tapodhana |
na hi me śṛṇvatastṛptirasti teṣāṃ viceṣṭitam

एतदात्महितं श्रुत्वा तस्याप्रतिमतेजसः ।
शासनं सततं चक्रुस्तथैव भरतर्षभाः

etadātmahitaṃ śrutvā tasyāpratimatejasaḥ |
śāsanaṃ satataṃ cakrustathaiva bharatarṣabhāḥ

भुञ्जाना मुनिभोज्यानि रसवन्ति फलानि च ।
शुद्धबाणहतानां च मृगाणां पिशितान्यपि

bhuñjānā munibhojyāni rasavanti phalāni ca |
śuddhabāṇahatānāṃ ca mṛgāṇāṃ piśitānyapi

मेध्यानि हिमवत्पृष्ठे मधूनि विविधानि च ।
एवं ते न्यवसंस्तत्र पाण्डवा भरतर्षभाः

medhyāni himavatpṛṣṭhe madhūni vividhāni ca |
evaṃ te nyavasaṃstatra pāṇḍavā bharatarṣabhāḥ

तथा निवसतां तेषां पञ्चमं वर्षमभ्यगात् ।
शृण्वतां लोमशोक्तानि वाक्यानि विविधान्युत

tathā nivasatāṃ teṣāṃ pañcamaṃ varṣamabhyagāt |
śṛṇvatāṃ lomaśoktāni vākyāni vividhānyuta

कृत्यकाल उपस्तास्य इति चोक्त्वा घटोत्कचः ।
राक्षसैः सह सर्वैश्च पूर्वमेव गतः प्रभो

kṛtyakāla upastāsya iti coktvā ghaṭotkacaḥ |
rākṣasaiḥ saha sarvaiśca pūrvameva gataḥ prabho

आर्ष्टिषेणाश्रमे तेषां वसतां वै महात्मनाम् ।
अगच्छन्बहवो मासाः पश्यतां महदद्भुतम्

ārṣṭiṣeṇāśrame teṣāṃ vasatāṃ vai mahātmanām |
agacchanbahavo māsāḥ paśyatāṃ mahadadbhutam

तैस्तत्रविहरद्भिश्च रममाणैश्च पाण्डवैः ।
प्रीतिमन्तो महाभागा मुनयश्चारणास्तथा

taistatraviharadbhiśca ramamāṇaiśca pāṇḍavaiḥ |
prītimanto mahābhāgā munayaścāraṇāstathā

आजग्मुः पाण्डवान्द्रष्टुं शुद्धात्मानो यतव्रताः ।
ते तैः सह कथां चक्रुर्द्रिव्यां भरतसत्तमाः

ājagmuḥ pāṇḍavāndraṣṭuṃ śuddhātmāno yatavratāḥ |
te taiḥ saha kathāṃ cakrurdrivyāṃ bharatasattamāḥ

ततः कतिपयाहस्सु महाह्रदनिवासिनम् ।
ऋद्धिमन्तं महानागं सुपर्णः सहसाऽहरत्

tataḥ katipayāhassu mahāhradanivāsinam |
ṛddhimantaṃ mahānāgaṃ suparṇaḥ sahasā'harat

प्राकम्पत महाशैलः प्रामृद्यन्त महाद्रुमाः ।
ददृशुः सर्वभूतानि पाणअडवाश्च तदद्भुतम्

prākampata mahāśailaḥ prāmṛdyanta mahādrumāḥ |
dadṛśuḥ sarvabhūtāni pāṇaaḍavāśca tadadbhutam

ततः शैलोत्तमस्याग्रात्पाण्डवान्प्रति मारुतः ।
अवहत्सर्वमाल्यानि गन्धवन्ति शुभानि च

tataḥ śailottamasyāgrātpāṇḍavānprati mārutaḥ |
avahatsarvamālyāni gandhavanti śubhāni ca

तत्रपुष्पाणि दिव्यानि सुहृद्भिः सह पाण्डवाः ।
ददृशुः पञ्चवर्णानि द्रौपदी च यशस्विनी

tatrapuṣpāṇi divyāni suhṛdbhiḥ saha pāṇḍavāḥ |
dadṛśuḥ pañcavarṇāni draupadī ca yaśasvinī

भीमसेनं ततः कृष्णा काले वचनमब्रवीत् ।
विविक्ते पर्वतोद्देशे सुखासीनं महाभुजम्

bhīmasenaṃ tataḥ kṛṣṇā kāle vacanamabravīt |
vivikte parvatoddeśe sukhāsīnaṃ mahābhujam

सुपर्णानिलवेगेन श्वसनेन महाबलात् ।
पञ्चवर्णानि पात्यन्ते पुष्पाणि भरतर्षभ

suparṇānilavegena śvasanena mahābalāt |
pañcavarṇāni pātyante puṣpāṇi bharatarṣabha

दिव्यावर्णानि दिव्यानि दिव्यगन्धवहानि च ।
मदयन्तीव गन्धेन मनो मे भरतर्षभ

divyāvarṇāni divyāni divyagandhavahāni ca |
madayantīva gandhena mano me bharatarṣabha

येषां तु दर्शनात्स्पर्शान्सौरभ्याच्च तथैव च ।
नश्यतीव मनोदुःखं ममेदं शत्रुतापन

yeṣāṃ tu darśanātsparśānsaurabhyācca tathaiva ca |
naśyatīva manoduḥkhaṃ mamedaṃ śatrutāpana

ईदृशैः कुसुमैर्दिव्यैर्दिव्यगन्धवहैः शुभैः ।
देवतान्यर्चयित्वाऽहमिच्छेयं सङ्गमं त्वया

īdṛśaiḥ kusumairdivyairdivyagandhavahaiḥ śubhaiḥ |
devatānyarcayitvā'hamiccheyaṃ saṅgamaṃ tvayā

इदं तु पुरुषव्याघ्र विशेषेणाम्बुजं शुभम् ।
गन्धसंस्थानसंपन्नं मम मानसवर्धनम्

idaṃ tu puruṣavyāghra viśeṣeṇāmbujaṃ śubham |
gandhasaṃsthānasaṃpannaṃ mama mānasavardhanam

प्रत्यक्षं सर्वलोकस् नह्यदृश्यत मां प्रति

pratyakṣaṃ sarvalokas nahyadṛśyata māṃ prati

वासुदेवसहायेन वासुदेवप्रियेण च ।
खाण्डवे सत्यसन्धेन भ्रात्रा तव महात्मना

vāsudevasahāyena vāsudevapriyeṇa ca |
khāṇḍave satyasandhena bhrātrā tava mahātmanā

गन्धर्वोरगरक्षांसि वासवश्च पराजितः ।
हता मायाविनश्चोग्रा धनुः प्राप्तं च गाण्डिवं

gandharvoragarakṣāṃsi vāsavaśca parājitaḥ |
hatā māyāvinaścogrā dhanuḥ prāptaṃ ca gāṇḍivaṃ

तवापि सुमहत्तेजो महद्बाहुबलं च ते ।
अविषह्यमनाधृष्यं शक्रतुल्यपराक्रम

tavāpi sumahattejo mahadbāhubalaṃ ca te |
aviṣahyamanādhṛṣyaṃ śakratulyaparākrama

त्वद्बाहुबलवेगेन त्रासिताः सर्वराक्षसाः ।
हित्वा शैलं प्रपद्यन्तां भीमसेन दिशो दश

tvadbāhubalavegena trāsitāḥ sarvarākṣasāḥ |
hitvā śailaṃ prapadyantāṃ bhīmasena diśo daśa

ततः शैलोत्तमस्याग्रं चित्रमाल्यधरं शिवम् ।
व्यपेतभयसंमोहाः पश्यन्तु सुहृदस्तव

tataḥ śailottamasyāgraṃ citramālyadharaṃ śivam |
vyapetabhayasaṃmohāḥ paśyantu suhṛdastava

एवं प्रणिहितं भीम चिरात्प्रभृतिमे मनः ।
द्रष्टुमिच्छामि शैलाग्रं त्वद्बाहुबलमाश्रिता

evaṃ praṇihitaṃ bhīma cirātprabhṛtime manaḥ |
draṣṭumicchāmi śailāgraṃ tvadbāhubalamāśritā

इच्छामि च नरव्याघ्र पुष्पं प्रत्यक्षमीदृशम् ।
आनीयमानं क्षिप्रं वै त्वया भरतसत्तम

icchāmi ca naravyāghra puṣpaṃ pratyakṣamīdṛśam |
ānīyamānaṃ kṣipraṃ vai tvayā bharatasattama

ततः क्षिप्तमिवात्मानं द्रौपद्या स परंतपः ।
नामृष्यत महाबाहुः प्रहारमिवसद्गजः

tataḥ kṣiptamivātmānaṃ draupadyā sa paraṃtapaḥ |
nāmṛṣyata mahābāhuḥ prahāramivasadgajaḥ

सिंहर्षभगतिः श्रीमानुदारः कनकप्रभः ।
मनस्वी बलवान्दृष्टो मानी भूरश्च पाण्डवः

siṃharṣabhagatiḥ śrīmānudāraḥ kanakaprabhaḥ |
manasvī balavāndṛṣṭo mānī bhūraśca pāṇḍavaḥ

लोहिताक्षः पृथुव्यंसो मत्तवारणविक्रमः ।
सिंहदंष्ट्रो वृषस्कन्धः सालपोत इवोद्गतः

lohitākṣaḥ pṛthuvyaṃso mattavāraṇavikramaḥ |
siṃhadaṃṣṭro vṛṣaskandhaḥ sālapota ivodgataḥ

महात्मा चारुसर्वाङ्ग कम्बुग्रीवो महाहनुः ।
रुक्मपृष्ठं धनुः खङ्गं तूणांश्चापि परामृशन्

mahātmā cārusarvāṅga kambugrīvo mahāhanuḥ |
rukmapṛṣṭhaṃ dhanuḥ khaṅgaṃ tūṇāṃścāpi parāmṛśan

सकेसरीव चोत्सिक्तः प्रभिन्न इव वारणः ।
व्यपेतभयसंमोहः शैलमभ्यपतद्बली

sakesarīva cotsiktaḥ prabhinna iva vāraṇaḥ |
vyapetabhayasaṃmohaḥ śailamabhyapatadbalī

तं मृगेन्द्रमिवायान्तं प्रभिन्नमिव वारणम् ।
ददृशुः सर्वभूतानि पार्थं खङ्गधनुर्धरम्

taṃ mṛgendramivāyāntaṃ prabhinnamiva vāraṇam |
dadṛśuḥ sarvabhūtāni pārthaṃ khaṅgadhanurdharam

द्रौपद्या वर्धयन्हर्षं गदामादाय पाण्डवः ।
व्यपेतभयसंमोहः शैलराजं समाविशत्

draupadyā vardhayanharṣaṃ gadāmādāya pāṇḍavaḥ |
vyapetabhayasaṃmohaḥ śailarājaṃ samāviśat

न ग्लानिर्न च कातर्यं न वैक्लव्यं न मत्सरः ।
कदाचिज्जुषते पार्थमात्मजं मातरिश्वनः

na glānirna ca kātaryaṃ na vaiklavyaṃ na matsaraḥ |
kadācijjuṣate pārthamātmajaṃ mātariśvanaḥ

तदेकायनमासाद्य विषमं भीमदर्शनम् ।
बहुतालोच्छ्रयं शृङ्गमारुरोह महाबलः

tadekāyanamāsādya viṣamaṃ bhīmadarśanam |
bahutālocchrayaṃ śṛṅgamāruroha mahābalaḥ

स किन्नरमहानागमुनिगन्धर्वराक्षसान् ।
हर्षयन्पर्वतस्याग्रमारुरोह महाबलः

sa kinnaramahānāgamunigandharvarākṣasān |
harṣayanparvatasyāgramāruroha mahābalaḥ

ततो वैश्रवणावासं ददर्श भरतर्षभः ।
काञ्चनैः स्फाटिकैश्चैव वेश्मभिः समलंकृतम्

tato vaiśravaṇāvāsaṃ dadarśa bharatarṣabhaḥ |
kāñcanaiḥ sphāṭikaiścaiva veśmabhiḥ samalaṃkṛtam

[प्राकारेण परिक्षिप्तं सौवर्णेन समन्ततः ।
सर्वरत्नद्युतिमता सर्वोद्यानवता तथा

[prākāreṇa parikṣiptaṃ sauvarṇena samantataḥ |
sarvaratnadyutimatā sarvodyānavatā tathā

शैलादभ्युच्छ्रयवता चयाट्टालकशोभिना ।
द्वारतोरणनिर्व्यूहध्वजसंवाहशोभिना

śailādabhyucchrayavatā cayāṭṭālakaśobhinā |
dvāratoraṇanirvyūhadhvajasaṃvāhaśobhinā

विलासिनीभिरत्यर्थं नृत्यन्तीभिः समन्ततः ।
वायुना धूयमानाभिः पताकाभिरलंकृतम्

vilāsinībhiratyarthaṃ nṛtyantībhiḥ samantataḥ |
vāyunā dhūyamānābhiḥ patākābhiralaṃkṛtam

धनुष्कोटिमवष्टभ्य वक्रभावेन बाहुना ।
पश्यमानः सखेदेन द्रविणाधिपतेः पुरम् ॥]

dhanuṣkoṭimavaṣṭabhya vakrabhāvena bāhunā |
paśyamānaḥ sakhedena draviṇādhipateḥ puram ||]

मोदयनसर्वभूतानि गन्धमादनसंभवः ।
सर्वगन्धवहस्तत्र मारुतः सुसुखो ववौ

modayanasarvabhūtāni gandhamādanasaṃbhavaḥ |
sarvagandhavahastatra mārutaḥ susukho vavau

चित्रा विविधवर्णाभाश्चित्रमञ्जरिधारिणः ।
अचिन्त्या विविधास्तत्र द्रुमाः परमशोभिनः

citrā vividhavarṇābhāścitramañjaridhāriṇaḥ |
acintyā vividhāstatra drumāḥ paramaśobhinaḥ

रत्नजालपरिक्षिप्तं चित्रमाल्यविभूषितम् ।
राक्षसाधिपतेः स्थानं ददृशे भरतर्षभः

ratnajālaparikṣiptaṃ citramālyavibhūṣitam |
rākṣasādhipateḥ sthānaṃ dadṛśe bharatarṣabhaḥ

गदाखङ्गधनुष्पाणिः समभित्यक्तजीवितः ।
भीमसेनो महाबाहुस्तस्थौ गिरिवाचलः

gadākhaṅgadhanuṣpāṇiḥ samabhityaktajīvitaḥ |
bhīmaseno mahābāhustasthau girivācalaḥ

ततः शङ्खमुपाध्माय द्विषतां रोमहर्षणम् ।
ज्याघोषं तलशब्दं च कृत्वा भूतान्यमोहयत्

tataḥ śaṅkhamupādhmāya dviṣatāṃ romaharṣaṇam |
jyāghoṣaṃ talaśabdaṃ ca kṛtvā bhūtānyamohayat

ततः प्रहृष्टरोमाणस्तं शब्दमभिदुद्रुवुः ।
यक्षराक्षसगन्धर्वाः पाण्डवस्य समीपतः

tataḥ prahṛṣṭaromāṇastaṃ śabdamabhidudruvuḥ |
yakṣarākṣasagandharvāḥ pāṇḍavasya samīpataḥ

गदापरिघनिस्त्रिंशशूलशक्तिपरश्वथाः ।
प्रगृहीता व्यरोचन्त यक्षराक्षसबाहुभिः

gadāparighanistriṃśaśūlaśaktiparaśvathāḥ |
pragṛhītā vyarocanta yakṣarākṣasabāhubhiḥ

ततः प्रववृते युद्धं तेषां तस्य च भारत

tataḥ pravavṛte yuddhaṃ teṣāṃ tasya ca bhārata

तैः प्रयुक्तान्महामायैः शूलशक्तिपरश्वथान् ।
भल्लैर्भीमः प्रचिच्छेद भीमवेगतरैस्ततः

taiḥ prayuktānmahāmāyaiḥ śūlaśaktiparaśvathān |
bhallairbhīmaḥ praciccheda bhīmavegataraistataḥ

अन्तरिक्षगतानां च भूमिष्ठानां च गर्जताम् ।
शरैर्विव्याध गात्राणइ राक्षसानां महाबलः

antarikṣagatānāṃ ca bhūmiṣṭhānāṃ ca garjatām |
śarairvivyādha gātrāṇai rākṣasānāṃ mahābalaḥ

शोणितस्य ततः पेतुर्घनानामिव भारत ।
गात्रेभ्यः प्रच्युता धारा राक्षसानां समन्ततः ।
स लोहितमहावष्टिमभ्यवर्षन्महाबलः

śoṇitasya tataḥ peturghanānāmiva bhārata |
gātrebhyaḥ pracyutā dhārā rākṣasānāṃ samantataḥ |
sa lohitamahāvaṣṭimabhyavarṣanmahābalaḥ

गदापरिघपाणीनां रक्षसां कायसंभवा ।
कायेभ्यः प्रच्युता धारा राक्षसानां समन्ततः

gadāparighapāṇīnāṃ rakṣasāṃ kāyasaṃbhavā |
kāyebhyaḥ pracyutā dhārā rākṣasānāṃ samantataḥ

भीमबाहुबलोत्सृष्टैरायुधैर्यक्षरक्षसाम् ।
विनिकृत्तानि दृश्यन्ते शरीराणि शिरांसि च

bhīmabāhubalotsṛṣṭairāyudhairyakṣarakṣasām |
vinikṛttāni dṛśyante śarīrāṇi śirāṃsi ca

प्रच्छाद्यमानं रक्षोभिः पाण्डवं प्रियदर्शनम् ।
ददृशुः सर्वभूतानि सूर्यमभ्रगणैरिव

pracchādyamānaṃ rakṣobhiḥ pāṇḍavaṃ priyadarśanam |
dadṛśuḥ sarvabhūtāni sūryamabhragaṇairiva

स रश्मिभिरिवादित्यः शरैररिनिपातिभिः ।
सर्वानार्च्छन्महाबाहुर्बलवान्सत्यविक्रमः

sa raśmibhirivādityaḥ śarairarinipātibhiḥ |
sarvānārcchanmahābāhurbalavānsatyavikramaḥ

अभितर्जयमानाश्च रुवन्तश् महारवान् ।
सन्नाहं भीमसेनस्य ददृशुः सर्वराक्षसाः

abhitarjayamānāśca ruvantaś mahāravān |
sannāhaṃ bhīmasenasya dadṛśuḥ sarvarākṣasāḥ

ते हि विक्षतसर्वाङ्गा भीमसेनभयार्दिताः ।
भीममार्तस्वरं चक्रुर्विप्रकीर्णमहायुधाः

te hi vikṣatasarvāṅgā bhīmasenabhayārditāḥ |
bhīmamārtasvaraṃ cakrurviprakīrṇamahāyudhāḥ

उत्सृज्य ते गदाशूलानसिशक्तिपरश्वथान् ।
दक्षिणां दिशमाजग्मुस्त्रासिता दृढधन्वना

utsṛjya te gadāśūlānasiśaktiparaśvathān |
dakṣiṇāṃ diśamājagmustrāsitā dṛḍhadhanvanā

तत्र शूलगदापाणिर्व्यूढोरस्को महाभुजः ।
सखा वैश्रवणस्यासीन्मणिमान्नाम राक्षसः

tatra śūlagadāpāṇirvyūḍhorasko mahābhujaḥ |
sakhā vaiśravaṇasyāsīnmaṇimānnāma rākṣasaḥ

दर्शयन्स प्रतीकारं पौरुषं च महाबलः ।
स तान्दृष्ट्वा परावृत्तान्स्मयमान इवाब्रवीत्

darśayansa pratīkāraṃ pauruṣaṃ ca mahābalaḥ |
sa tāndṛṣṭvā parāvṛttānsmayamāna ivābravīt

एकेन बहवः सङ्ख्ये मानुषेण पराजिताः ।
प्राप्य वैश्रवणावासं किं वक्ष्यथ धनेश्वरम्

ekena bahavaḥ saṅkhye mānuṣeṇa parājitāḥ |
prāpya vaiśravaṇāvāsaṃ kiṃ vakṣyatha dhaneśvaram

एवमाभाष् तान्सर्वानभ्यवर्तत राक्षसः ।
शक्तिशूलगदापाणिरभ्यधावत्स पाण्डवम्

evamābhāṣ tānsarvānabhyavartata rākṣasaḥ |
śaktiśūlagadāpāṇirabhyadhāvatsa pāṇḍavam

तमापतन्तं वेगेन प्रभिन्नमिव वारणम् ।
वत्सदन्तैस्त्रिभिः पार्श्वे भीमसेनः समार्दयत्

tamāpatantaṃ vegena prabhinnamiva vāraṇam |
vatsadantaistribhiḥ pārśve bhīmasenaḥ samārdayat

मणिमानपि संक्रुद्धः प्रगृह्य महतीं गदाम् ।
प्राहिणोद्भीमसेनाय परिगृह्य महाबलः

maṇimānapi saṃkruddhaḥ pragṛhya mahatīṃ gadām |
prāhiṇodbhīmasenāya parigṛhya mahābalaḥ

विद्युद्रूपां महाघोरामाकाशे महतीं गदाम् ।
शरैर्बहुभिरानर्छद्भीमसेनः शिलाशितैः

vidyudrūpāṃ mahāghorāmākāśe mahatīṃ gadām |
śarairbahubhirānarchadbhīmasenaḥ śilāśitaiḥ

प्रत्यहन्यन्त ते सर्वेगदामासाद्य सायकाः ।
न वेगं धारयामासुर्गदावेगस्य वेगिताः

pratyahanyanta te sarvegadāmāsādya sāyakāḥ |
na vegaṃ dhārayāmāsurgadāvegasya vegitāḥ

गदायुद्धसमाचारं बुध्यमानः स वीर्यवान् ।
व्यंसयामास तं तस्य प्रहारं भीमविक्रमः

gadāyuddhasamācāraṃ budhyamānaḥ sa vīryavān |
vyaṃsayāmāsa taṃ tasya prahāraṃ bhīmavikramaḥ

ततः शक्तिं महाघोरां रुक्मदण्डामयस्मयीम् ।
तस्मिन्नेवान्तरे धीमान्प्रचिक्षेप स राक्षसः

tataḥ śaktiṃ mahāghorāṃ rukmadaṇḍāmayasmayīm |
tasminnevāntare dhīmānpracikṣepa sa rākṣasaḥ

सा भुजं भीमनिर्ह्रादा भित्त्वाभीमस् दक्षिणम् ।
साग्निज्वाला महारौद्रा पपात सहसा भुवि

sā bhujaṃ bhīmanirhrādā bhittvābhīmas dakṣiṇam |
sāgnijvālā mahāraudrā papāta sahasā bhuvi

सोऽतिविद्धो महेष्वासः शक्त्याऽमितपराक्रमः ।
गदां जग्राह कौन्तेयो गदायुद्धविशारदः

so'tividdho maheṣvāsaḥ śaktyā'mitaparākramaḥ |
gadāṃ jagrāha kaunteyo gadāyuddhaviśāradaḥ

प्राहिणोद्भीमसेनाय वेगेन महता नदन्

prāhiṇodbhīmasenāya vegena mahatā nadan

भङ्क्त्वा शूलं गदाग्रेण गदायुद्धविभागवित् ।
अभिदुद्राव तं तूर्णं गरुत्मानिव पन्नगम्

bhaṅktvā śūlaṃ gadāgreṇa gadāyuddhavibhāgavit |
abhidudrāva taṃ tūrṇaṃ garutmāniva pannagam

सोऽन्तरिक्षमवप्लुत्य विधूय सहसा गदाम् ।
प्रचिक्षेप महाबाहुर्विनद्य रणमूर्धनि

so'ntarikṣamavaplutya vidhūya sahasā gadām |
pracikṣepa mahābāhurvinadya raṇamūrdhani

सेन्द्राशनिरिवेन्द्रेण विसृष्टा वातरहसा ।
हत्वा रक्षः क्षितिं प्राप्य कृत्येव निपपात ह

sendrāśanirivendreṇa visṛṣṭā vātarahasā |
hatvā rakṣaḥ kṣitiṃ prāpya kṛtyeva nipapāta ha

तं राक्षसं बीमबलं भीमसेनबलाहतम् ।
ददृशुः सर्वभूतानि सिंहेनेव गवांपतिम्

taṃ rākṣasaṃ bīmabalaṃ bhīmasenabalāhatam |
dadṛśuḥ sarvabhūtāni siṃheneva gavāṃpatim

तं प्रेक्ष्य निहतं भूमौ हतशेषा निशाचराः ।
भीममार्तस्वरं कृत्वा जग्मुः प्राचजीं दिशं प्रति

taṃ prekṣya nihataṃ bhūmau hataśeṣā niśācarāḥ |
bhīmamārtasvaraṃ kṛtvā jagmuḥ prācajīṃ diśaṃ prati