Chapter 11: Vritra's prayer for the company of devotees

ते एवं शंसतो धर्मं वचः पत्युरचेतसः ।
नैवागृह्णन् भयत्रस्ताः पलायनपरा नृप

te evaṃ śaṃsato dharmaṃ vacaḥ patyuracetasaḥ |
naivāgṛhṇan bhayatrastāḥ palāyanaparā nṛpa

विशीर्यमाणां पृतनां आसुरीं असुरर्षभः ।
कालानुकूलैः त्रिदशैः काल्यमानामनाथवत्

viśīryamāṇāṃ pṛtanāṃ āsurīṃ asurarṣabhaḥ |
kālānukūlaiḥ tridaśaiḥ kālyamānāmanāthavat

दृष्ट्वातप्यत सङ्क्रुद्ध इन्द्रशत्रुरमर्षितः ।
तान्निवार्यौजसा राजन् निर्भर्त्स्येदमुवाच ह

dṛṣṭvātapyata saṅkruddha indraśatruramarṣitaḥ |
tānnivāryaujasā rājan nirbhartsyedamuvāca ha

किं व उच्चरितैर्मातुः धावद्भिः पृष्ठतो हतैः ।
न हि भीतवधः श्लाघ्यो न स्वर्ग्यः शूरमानिनाम्

kiṃ va uccaritairmātuḥ dhāvadbhiḥ pṛṣṭhato hataiḥ |
na hi bhītavadhaḥ ślāghyo na svargyaḥ śūramāninām

यदि वः प्रधने श्रद्धा सारं वा क्षुल्लका हृदि ।
अग्रे तिष्ठत मात्रं मे न चेद्ग्राम्यसुखे स्पृहा

yadi vaḥ pradhane śraddhā sāraṃ vā kṣullakā hṛdi |
agre tiṣṭhata mātraṃ me na cedgrāmyasukhe spṛhā

एवं सुरगणान् क्रुद्धो भीषयन् वपुषा रिपून् ।
व्यनदत्सुमहाप्राणो येन लोका विचेतसः

evaṃ suragaṇān kruddho bhīṣayan vapuṣā ripūn |
vyanadatsumahāprāṇo yena lokā vicetasaḥ

तेन देवगणाः सर्वे वृत्रविस्फोटनेन वै ।
निपेतुर्मूर्च्छिता भूमौ यथैवाशनिना हताः

tena devagaṇāḥ sarve vṛtravisphoṭanena vai |
nipeturmūrcchitā bhūmau yathaivāśaninā hatāḥ

ममर्द पद्भ्यां सुरसैन्यमातुरं
निमीलिताक्षं रणरङ्गदुर्मदः ।
गां कम्पयन् उद्यतशूल ओजसा
नालं वनं यूथपतिर्यथोन्मदः

mamarda padbhyāṃ surasainyamāturaṃ
nimīlitākṣaṃ raṇaraṅgadurmadaḥ |
gāṃ kampayan udyataśūla ojasā
nālaṃ vanaṃ yūthapatiryathonmadaḥ

विलोक्य तं वज्रधरोऽत्यमर्षितः
स्वशत्रवेऽभिद्रवते महागदाम् ।
चिक्षेप तामापततीं सुदुःसहां
जग्राह वामेन करेण लीलया

vilokya taṃ vajradharo'tyamarṣitaḥ
svaśatrave'bhidravate mahāgadām |
cikṣepa tāmāpatatīṃ suduḥsahāṃ
jagrāha vāmena kareṇa līlayā

स इन्द्रशत्रुः कुपितो भृशं तया
महेन्द्रवाहं गदयोरुविक्रमः ।
जघान कुम्भस्थल उन्नदन् मृधे
तत्कर्म सर्वे समपूजयन् नृप

sa indraśatruḥ kupito bhṛśaṃ tayā
mahendravāhaṃ gadayoruvikramaḥ |
jaghāna kumbhasthala unnadan mṛdhe
tatkarma sarve samapūjayan nṛpa

ऐरावतो वृत्रगदाभिमृष्टो
विघूर्णितोऽद्रिः कुलिशाहतो यथा ।
अपासरद् भिन्नमुखः सहेन्द्रो
मुञ्चन्नसृक् सप्तधनुर्भृशार्तः

airāvato vṛtragadābhimṛṣṭo
vighūrṇito'driḥ kuliśāhato yathā |
apāsarad bhinnamukhaḥ sahendro
muñcannasṛk saptadhanurbhṛśārtaḥ

न सन्नवाहाय विषण्णचेतसे
प्रायुङ्क्त भूयः स गदां महात्मा ।
इन्द्रोऽमृतस्यन्दिकराभिमर्श
वीतव्यथक्षतवाहोऽवतस्थे

na sannavāhāya viṣaṇṇacetase
prāyuṅkta bhūyaḥ sa gadāṃ mahātmā |
indro'mṛtasyandikarābhimarśa
vītavyathakṣatavāho'vatasthe

स तं नृपेन्द्राहवकाम्यया रिपुं
वज्रायुधं भ्रातृहणं विलोक्य ।
स्मरंश्च तत्कर्म नृशंसमंहः
शोकेन मोहेन हसन् जगाद

sa taṃ nṛpendrāhavakāmyayā ripuṃ
vajrāyudhaṃ bhrātṛhaṇaṃ vilokya |
smaraṃśca tatkarma nṛśaṃsamaṃhaḥ
śokena mohena hasan jagāda

दिष्ट्या भवान् मे समवस्थितो रिपुः
यो ब्रह्महा गुरुहा भ्रातृहा च ।
दिष्ट्यानृणोऽद्याहमसत्तम त्वया
मच्छूलनिर्भिन्न दृषद्धृदाचिरात्

diṣṭyā bhavān me samavasthito ripuḥ
yo brahmahā guruhā bhrātṛhā ca |
diṣṭyānṛṇo'dyāhamasattama tvayā
macchūlanirbhinna dṛṣaddhṛdācirāt

यो नोऽग्रजस्यात्मविदो द्विजातेः
गुरोरपापस्य च दीक्षितस्य ।
विश्रभ्य खड्गेन शिरांस्यवृश्चय्
पशोरिवाकरुणः स्वर्गकामः

yo no'grajasyātmavido dvijāteḥ
gurorapāpasya ca dīkṣitasya |
viśrabhya khaḍgena śirāṃsyavṛścay
paśorivākaruṇaḥ svargakāmaḥ

ह्रीश्रीदयाकीर्तिभिरुज्झितं त्वां
स्वकर्मणा पुरुषादैश्च गर्ह्यम् ।
कृच्छ्रेण मच्छूलविभिन्नदेहं
अस्पृष्टवह्निं समदन्ति गृध्राः

hrīśrīdayākīrtibhirujjhitaṃ tvāṃ
svakarmaṇā puruṣādaiśca garhyam |
kṛcchreṇa macchūlavibhinnadehaṃ
aspṛṣṭavahniṃ samadanti gṛdhrāḥ

अन्येऽनु ये त्वेह नृशंसमज्ञा
ये ह्युद्यतास्त्राः प्रहरन्ति मह्यम् ।
तैर्भूतनाथान् सगणान् निशात
त्रिशूलनिर्भिन्नगलैर्यजामि

anye'nu ye tveha nṛśaṃsamajñā
ye hyudyatāstrāḥ praharanti mahyam |
tairbhūtanāthān sagaṇān niśāta
triśūlanirbhinnagalairyajāmi

अथो हरे मे कुलिशेन वीर
हर्ता प्रमथ्यैव शिरो यदीह ।
तत्रानृणो भूतबलिं विधाय
मनस्विनां पादरजः प्रपत्स्ये

atho hare me kuliśena vīra
hartā pramathyaiva śiro yadīha |
tatrānṛṇo bhūtabaliṃ vidhāya
manasvināṃ pādarajaḥ prapatsye

सुरेश कस्मान्न हिनोषि वज्रं
पुरः स्थिते वैरिणि मय्यमोघम् ।
मा संशयिष्ठा न गदेव वज्रः
स्यान्निष्फलः कृपणार्थेव याच्ञा

sureśa kasmānna hinoṣi vajraṃ
puraḥ sthite vairiṇi mayyamogham |
mā saṃśayiṣṭhā na gadeva vajraḥ
syānniṣphalaḥ kṛpaṇārtheva yācñā

नन्वेष वज्रस्तव शक्र तेजसा
हरेर्दधीचेस्तपसा च तेजितः ।
तेनैव शत्रुं जहि विष्णुयन्त्रितो
यतो हरिर्विजयः श्रीर्गुणास्ततः

nanveṣa vajrastava śakra tejasā
harerdadhīcestapasā ca tejitaḥ |
tenaiva śatruṃ jahi viṣṇuyantrito
yato harirvijayaḥ śrīrguṇāstataḥ

अहं समाधाय मनो यथाऽऽह
नः सङ्कर्षणस्तच्चरणारविन्दे ।
त्वद्वज्ररंहोलुलितग्राम्यपाशो
गतिं मुनेर्याम्यपविद्धलोकः

ahaṃ samādhāya mano yathā''ha
naḥ saṅkarṣaṇastaccaraṇāravinde |
tvadvajraraṃholulitagrāmyapāśo
gatiṃ muneryāmyapaviddhalokaḥ

पुंसां किलैकान्तधियां स्वकानां
याः सम्पदो दिवि भूमौ रसायाम् ।
न राति यद् द्वेष उद्वेग आधिः
मदः कलिर्व्यसनं सम्प्रयासः

puṃsāṃ kilaikāntadhiyāṃ svakānāṃ
yāḥ sampado divi bhūmau rasāyām |
na rāti yad dveṣa udvega ādhiḥ
madaḥ kalirvyasanaṃ samprayāsaḥ

त्रैवर्गिकायासविघातमस्मत्
पतिर्विधत्ते पुरुषस्य शक्र ।
ततोऽनुमेयो भगवत्प्रसादो
यो दुर्लभोऽकिञ्चनगोचरोऽन्यैः

traivargikāyāsavighātamasmat
patirvidhatte puruṣasya śakra |
tato'numeyo bhagavatprasādo
yo durlabho'kiñcanagocaro'nyaiḥ

अहं हरे तव पादैकमूल
दासानुदासो भवितास्मि भूयः ।
मनः स्मरेतासुपतेर्गुणांस्ते
गृणीत वाक्कर्म करोतु कायः

ahaṃ hare tava pādaikamūla
dāsānudāso bhavitāsmi bhūyaḥ |
manaḥ smaretāsupaterguṇāṃste
gṛṇīta vākkarma karotu kāyaḥ

न नाकपृष्ठं न च पारमेष्ठ्यं
न सार्वभौमं न रसाधिपत्यम् ।
न योगसिद्धीरपुनर्भवं वा
समञ्जस त्वा विरहय्य काङ्क्षे

na nākapṛṣṭhaṃ na ca pārameṣṭhyaṃ
na sārvabhaumaṃ na rasādhipatyam |
na yogasiddhīrapunarbhavaṃ vā
samañjasa tvā virahayya kāṅkṣe

अजातपक्षा इव मातरं खगाः
स्तन्यं यथा वत्सतराः क्षुधार्ताः ।
प्रियं प्रियेव व्युषितं विषण्णा
मनोऽरविन्दाक्ष दिदृक्षते त्वाम्

ajātapakṣā iva mātaraṃ khagāḥ
stanyaṃ yathā vatsatarāḥ kṣudhārtāḥ |
priyaṃ priyeva vyuṣitaṃ viṣaṇṇā
mano'ravindākṣa didṛkṣate tvām

ममोत्तमश्लोकजनेषु सख्यं
संसारचक्रे भ्रमतः स्वकर्मभिः ।
त्वन्माययात्मात्मजदारगेहे
ष्वासक्तचित्तस्य न नाथ भूयात्

mamottamaślokajaneṣu sakhyaṃ
saṃsāracakre bhramataḥ svakarmabhiḥ |
tvanmāyayātmātmajadāragehe
ṣvāsaktacittasya na nātha bhūyāt