पञ्चम मण्डल

सूक्त 51: स्वस्ति मन्त्र: सबका कल्याण हो

ऋषि: स्वस्त्यात्रेयः · देवता: विश्वे देवाः, ४, ६-७ इन्द्रवायू, ५ वायुः · छन्द: १-४ गायत्री, ५-१० उष्णिक्, ११-१३ जगती त्रिष्टुपब्वा, १४-१५ अनुष्टुप्

15 श्लोक · 51 में से 87

इस अध्याय में क्या होता है

स्वस्ति मन्त्र: सबका कल्याण हो

स्वस्ति आत्रेय गायत्री, उष्णिक्, जगती और अनुष्टुप् छन्दों में अग्नि और समस्त देवों को सोमपान के लिए बुलाते हैं। अग्नि से कहा जाता है कि ऋत का पालन करने वाले देवों के साथ आएँ, और इन्द्र तथा वायु दही मिला सोम पिएँ, जो उनकी ओर वैसे ही बहता है जैसे नदियाँ ढलान पर। टेक है कि हे अग्नि, अत्रि की भाँति हमारे यहाँ भी आकर आनन्दित हो। अन्तिम मन्त्र प्रसिद्ध स्वस्ति प्रार्थना हैं, जो आज भी हर शुभ कार्य में गाए जाते हैं: अश्विनीकुमार, भग, अदिति, पूषा, द्यावापृथिवी, वायु, सोम, बृहस्पति, आदित्य, वैश्वानर अग्नि, ऋभु और रुद्र कल्याण दें। हम सूर्य और चन्द्रमा की तरह कल्याण के मार्ग पर चलें।

51.1

अग्ने॑ सु॒तस्य॑ पी॒तये॒ विश्वै॒रूमे॑भि॒रा ग॑हि ।
दे॒वेभि॑र्ह॒व्यदा॑तये

agne sutasya pītaye viśvairūmebhirā gahi |
devebhirhavyadātaye

51.2

ऋत॑धीतय॒ आ ग॑त॒ सत्य॑धर्माणो अध्व॒रम् ।
अ॒ग्नेः पि॑बत जि॒ह्वया॑

ṛtadhītaya ā gata satyadharmāṇo adhvaram |
agneḥ pibata jihvayā

51.3

विप्रे॑भिर्विप्र सन्त्य प्रात॒र्याव॑भि॒रा ग॑हि ।
दे॒वेभि॒ः सोम॑पीतये

viprebhirvipra santya prātaryāvabhirā gahi |
devebhiḥ somapītaye

51.4

अ॒यं सोम॑श्च॒मू सु॒तोऽम॑त्रे॒ परि॑ षिच्यते ।
प्रि॒य इन्द्रा॑य वा॒यवे॑

ayaṃ somaścamū suto'matre pari ṣicyate |
priya indrāya vāyave

51.5

वाय॒वा या॑हि वी॒तये॑ जुषा॒णो ह॒व्यदा॑तये ।
पिबा॑ सु॒तस्यान्ध॑सो अ॒भि प्रय॑ः

vāyavā yāhi vītaye juṣāṇo havyadātaye |
pibā sutasyāndhaso abhi prayaḥ

51.6

इन्द्र॑श्च वायवेषां सु॒तानां॑ पी॒तिम॑र्हथः ।
ताञ्जु॑षेथामरे॒पसा॑व॒भि प्रय॑ः

indraśca vāyaveṣāṃ sutānāṃ pītimarhathaḥ |
tāñjuṣethāmarepasāvabhi prayaḥ

51.7

सु॒ता इन्द्रा॑य वा॒यवे॒ सोमा॑सो॒ दध्या॑शिरः ।
नि॒म्नं न य॑न्ति॒ सिन्ध॑वो॒ऽभि प्रय॑ः

sutā indrāya vāyave somāso dadhyāśiraḥ |
nimnaṃ na yanti sindhavo'bhi prayaḥ

51.8

स॒जूर्विश्वे॑भिर्दे॒वेभि॑र॒श्विभ्या॑मु॒षसा॑ स॒जूः ।
आ या॑ह्यग्ने अत्रि॒वत्सु॒ते र॑ण

sajūrviśvebhirdevebhiraśvibhyāmuṣasā sajūḥ |
ā yāhyagne atrivatsute raṇa

51.9

स॒जूर्मि॒त्रावरु॑णाभ्यां स॒जूः सोमे॑न॒ विष्णु॑ना ।
आ या॑ह्यग्ने अत्रि॒वत्सु॒ते र॑ण

sajūrmitrāvaruṇābhyāṃ sajūḥ somena viṣṇunā |
ā yāhyagne atrivatsute raṇa

51.10

स॒जूरा॑दि॒त्यैर्वसु॑भिः स॒जूरिन्द्रे॑ण वा॒युना॑ ।
आ या॑ह्यग्ने अत्रि॒वत्सु॒ते र॑ण

sajūrādityairvasubhiḥ sajūrindreṇa vāyunā |
ā yāhyagne atrivatsute raṇa

51.11

स्व॒स्ति नो॑ मिमीताम॒श्विना॒ भग॑ः स्व॒स्ति दे॒व्यदि॑तिरन॒र्वण॑ः ।
स्व॒स्ति पू॒षा असु॑रो दधातु नः स्व॒स्ति द्यावा॑पृथि॒वी सु॑चे॒तुना॑

svasti no mimītāmaśvinā bhagaḥ svasti devyaditiranarvaṇaḥ |
svasti pūṣā asuro dadhātu naḥ svasti dyāvāpṛthivī sucetunā

51.12

स्व॒स्तये॑ वा॒युमुप॑ ब्रवामहै॒ सोमं॑ स्व॒स्ति भुव॑नस्य॒ यस्पति॑ः ।
बृह॒स्पतिं॒ सर्व॑गणं स्व॒स्तये॑ स्व॒स्तय॑ आदि॒त्यासो॑ भवन्तु नः

svastaye vāyumupa bravāmahai somaṃ svasti bhuvanasya yaspatiḥ |
bṛhaspatiṃ sarvagaṇaṃ svastaye svastaya ādityāso bhavantu naḥ

51.13

विश्वे॑ दे॒वा नो॑ अ॒द्या स्व॒स्तये॑ वैश्वान॒रो वसु॑र॒ग्निः स्व॒स्तये॑ ।
दे॒वा अ॑वन्त्वृ॒भव॑ः स्व॒स्तये॑ स्व॒स्ति नो॑ रु॒द्रः पा॒त्वंह॑सः

viśve devā no adyā svastaye vaiśvānaro vasuragniḥ svastaye |
devā avantvṛbhavaḥ svastaye svasti no rudraḥ pātvaṃhasaḥ

51.14

स्व॒स्ति मि॑त्रावरुणा स्व॒स्ति प॑थ्ये रेवति ।
स्व॒स्ति न॒ इन्द्र॑श्चा॒ग्निश्च॑ स्व॒स्ति नो॑ अदिते कृधि

svasti mitrāvaruṇā svasti pathye revati |
svasti na indraścāgniśca svasti no adite kṛdhi

51.15

स्व॒स्ति पन्था॒मनु॑ चरेम सूर्याचन्द्र॒मसा॑विव ।
पुन॒र्दद॒ताघ्न॑ता जान॒ता सं ग॑मेमहि

svasti panthāmanu carema sūryācandramasāviva |
punardadatāghnatā jānatā saṃ gamemahi

पाठ का स्रोत: Wikisource · CC BY-SA 4.0 (Wikisource transcription of a public-domain text)