सूक्त 1: विश्वामित्र द्वारा जल से जन्मे अग्नि का आवाहन

सोम॑स्य मा त॒वसं॒ वक्ष्य॑ग्ने॒ वह्निं॑ चकर्थ वि॒दथे॒ यज॑ध्यै ।
दे॒वाँ अच्छा॒ दीद्य॑द्यु॒ञ्जे अद्रिं॑ शमा॒ये अ॑ग्ने त॒न्वं॑ जुषस्व

somasya mā tavasaṃ vakṣyagne vahniṃ cakartha vidathe yajadhyai |
devām̐ acchā dīdyadyuñje adriṃ śamāye agne tanvaṃ juṣasva

प्राञ्चं॑ य॒ज्ञं च॑कृम॒ वर्ध॑तां॒ गीः स॒मिद्भि॑र॒ग्निं नम॑सा दुवस्यन् ।
दि॒वः श॑शासुर्वि॒दथा॑ कवी॒नां गृत्सा॑य चित्त॒वसे॑ गा॒तुमी॑षुः

prāñcaṃ yajñaṃ cakṛma vardhatāṃ gīḥ samidbhiragniṃ namasā duvasyan |
divaḥ śaśāsurvidathā kavīnāṃ gṛtsāya cittavase gātumīṣuḥ

मयो॑ दधे॒ मेधि॑रः पू॒तद॑क्षो दि॒वः सु॒बन्धु॑र्ज॒नुषा॑ पृथि॒व्याः ।
अवि॑न्दन्नु दर्श॒तम॒प्स्व१॒॑न्तर्दे॒वासो॑ अ॒ग्निम॒पसि॒ स्वसॄ॑णाम्

mayo dadhe medhiraḥ pūtadakṣo divaḥ subandhurjanuṣā pṛthivyāḥ |
avindannu darśatamapsvantardevāso agnimapasi svasṝṇām

अव॑र्धयन्सु॒भगं॑ स॒प्त य॒ह्वीः श्वे॒तं ज॑ज्ञा॒नम॑रु॒षं म॑हि॒त्वा ।
शिशुं॒ न जा॒तम॒भ्या॑रु॒रश्वा॑ दे॒वासो॑ अ॒ग्निं जनि॑मन्वपुष्यन्

avardhayansubhagaṃ sapta yahvīḥ śvetaṃ jajñānamaruṣaṃ mahitvā |
śiśuṃ na jātamabhyāruraśvā devāso agniṃ janimanvapuṣyan

शु॒क्रेभि॒रङ्गै॒ रज॑ आतत॒न्वान्क्रतुं॑ पुना॒नः क॒विभि॑ः प॒वित्रै॑ः ।
शो॒चिर्वसा॑न॒ः पर्यायु॑र॒पां श्रियो॑ मिमीते बृह॒तीरनू॑नाः

śukrebhiraṅgai raja ātatanvānkratuṃ punānaḥ kavibhiḥ pavitraiḥ |
śocirvasānaḥ paryāyurapāṃ śriyo mimīte bṛhatīranūnāḥ

व॒व्राजा॑ सी॒मन॑दती॒रद॑ब्धा दि॒वो य॒ह्वीरव॑साना॒ अन॑ग्नाः ।
सना॒ अत्र॑ युव॒तय॒ः सयो॑नी॒रेकं॒ गर्भं॑ दधिरे स॒प्त वाणी॑ः

vavrājā sīmanadatīradabdhā divo yahvīravasānā anagnāḥ |
sanā atra yuvatayaḥ sayonīrekaṃ garbhaṃ dadhire sapta vāṇīḥ

स्ती॒र्णा अ॑स्य सं॒हतो॑ वि॒श्वरू॑पा घृ॒तस्य॒ योनौ॑ स्र॒वथे॒ मधू॑नाम् ।
अस्थु॒रत्र॑ धे॒नव॒ः पिन्व॑माना म॒ही द॒स्मस्य॑ मा॒तरा॑ समी॒ची

stīrṇā asya saṃhato viśvarūpā ghṛtasya yonau sravathe madhūnām |
asthuratra dhenavaḥ pinvamānā mahī dasmasya mātarā samīcī

ब॒भ्रा॒णः सू॑नो सहसो॒ व्य॑द्यौ॒द्दधा॑नः शु॒क्रा र॑भ॒सा वपूं॑षि ।
श्चोत॑न्ति॒ धारा॒ मधु॑नो घृ॒तस्य॒ वृषा॒ यत्र॑ वावृ॒धे काव्ये॑न

babhrāṇaḥ sūno sahaso vyadyauddadhānaḥ śukrā rabhasā vapūṃṣi |
ścotanti dhārā madhuno ghṛtasya vṛṣā yatra vāvṛdhe kāvyena

पि॒तुश्चि॒दूध॑र्ज॒नुषा॑ विवेद॒ व्य॑स्य॒ धारा॑ असृज॒द्वि धेना॑ः ।
गुहा॒ चर॑न्तं॒ सखि॑भिः शि॒वेभि॑र्दि॒वो य॒ह्वीभि॒र्न गुहा॑ बभूव

pituścidūdharjanuṣā viveda vyasya dhārā asṛjadvi dhenāḥ |
guhā carantaṃ sakhibhiḥ śivebhirdivo yahvībhirna guhā babhūva

पि॒तुश्च॒ गर्भं॑ जनि॒तुश्च॑ बभ्रे पू॒र्वीरेको॑ अधय॒त्पीप्या॑नाः ।
वृष्णे॑ स॒पत्नी॒ शुच॑ये॒ सब॑न्धू उ॒भे अ॑स्मै मनु॒ष्ये॒३॒॑ नि पा॑हि

pituśca garbhaṃ janituśca babhre pūrvīreko adhayatpīpyānāḥ |
vṛṣṇe sapatnī śucaye sabandhū ubhe asmai manuṣye ni pāhi

उ॒रौ म॒हाँ अ॑निबा॒धे व॑व॒र्धापो॑ अ॒ग्निं य॒शस॒ः सं हि पू॒र्वीः ।
ऋ॒तस्य॒ योना॑वशय॒द्दमू॑ना जामी॒नाम॒ग्निर॒पसि॒ स्वसॄ॑णाम्

urau mahām̐ anibādhe vavardhāpo agniṃ yaśasaḥ saṃ hi pūrvīḥ |
ṛtasya yonāvaśayaddamūnā jāmīnāmagnirapasi svasṝṇām

अ॒क्रो न ब॒भ्रिः स॑मि॒थे म॒हीनां॑ दिदृ॒क्षेय॑ः सू॒नवे॒ भाऋ॑जीकः ।
उदु॒स्रिया॒ जनि॑ता॒ यो ज॒जाना॒पां गर्भो॒ नृत॑मो य॒ह्वो अ॒ग्निः

akro na babhriḥ samithe mahīnāṃ didṛkṣeyaḥ sūnave bhāṛjīkaḥ |
udusriyā janitā yo jajānāpāṃ garbho nṛtamo yahvo agniḥ

अ॒पां गर्भं॑ दर्श॒तमोष॑धीनां॒ वना॑ जजान सु॒भगा॒ विरू॑पम् ।
दे॒वास॑श्चि॒न्मन॑सा॒ सं हि ज॒ग्मुः पनि॑ष्ठं जा॒तं त॒वसं॑ दुवस्यन्

apāṃ garbhaṃ darśatamoṣadhīnāṃ vanā jajāna subhagā virūpam |
devāsaścinmanasā saṃ hi jagmuḥ paniṣṭhaṃ jātaṃ tavasaṃ duvasyan

बृ॒हन्त॒ इद्भा॒नवो॒ भाऋ॑जीकम॒ग्निं स॑चन्त वि॒द्युतो॒ न शु॒क्राः ।
गुहे॑व वृ॒द्धं सद॑सि॒ स्वे अ॒न्तर॑पा॒र ऊ॒र्वे अ॒मृतं॒ दुहा॑नाः

bṛhanta idbhānavo bhāṛjīkamagniṃ sacanta vidyuto na śukrāḥ |
guheva vṛddhaṃ sadasi sve antarapāra ūrve amṛtaṃ duhānāḥ

ईळे॑ च त्वा॒ यज॑मानो ह॒विर्भि॒रीळे॑ सखि॒त्वं सु॑म॒तिं निका॑मः ।
दे॒वैरवो॑ मिमीहि॒ सं ज॑रि॒त्रे रक्षा॑ च नो॒ दम्ये॑भि॒रनी॑कैः

īḻe ca tvā yajamāno havirbhirīḻe sakhitvaṃ sumatiṃ nikāmaḥ |
devairavo mimīhi saṃ jaritre rakṣā ca no damyebhiranīkaiḥ

उ॒प॒क्षे॒तार॒स्तव॑ सुप्रणी॒तेऽग्ने॒ विश्वा॑नि॒ धन्या॒ दधा॑नाः ।
सु॒रेत॑सा॒ श्रव॑सा॒ तुञ्ज॑माना अ॒भि ष्या॑म पृतना॒यूँरदे॑वान्

upakṣetārastava supraṇīte'gne viśvāni dhanyā dadhānāḥ |
suretasā śravasā tuñjamānā abhi ṣyāma pṛtanāyūm̐radevān

आ दे॒वाना॑मभवः के॒तुर॑ग्ने म॒न्द्रो विश्वा॑नि॒ काव्या॑नि वि॒द्वान् ।
प्रति॒ मर्ताँ॑ अवासयो॒ दमू॑ना॒ अनु॑ दे॒वान्र॑थि॒रो या॑सि॒ साध॑न्

ā devānāmabhavaḥ keturagne mandro viśvāni kāvyāni vidvān |
prati martām̐ avāsayo damūnā anu devānrathiro yāsi sādhan

नि दु॑रो॒णे अ॒मृतो॒ मर्त्या॑नां॒ राजा॑ ससाद वि॒दथा॑नि॒ साध॑न् ।
घृ॒तप्र॑तीक उर्वि॒या व्य॑द्यौद॒ग्निर्विश्वा॑नि॒ काव्या॑नि वि॒द्वान्

ni duroṇe amṛto martyānāṃ rājā sasāda vidathāni sādhan |
ghṛtapratīka urviyā vyadyaudagnirviśvāni kāvyāni vidvān

आ नो॑ गहि स॒ख्येभि॑ः शि॒वेभि॑र्म॒हान्म॒हीभि॑रू॒तिभि॑ः सर॒ण्यन् ।
अ॒स्मे र॒यिं ब॑हु॒लं संत॑रुत्रं सु॒वाचं॑ भा॒गं य॒शसं॑ कृधी नः

ā no gahi sakhyebhiḥ śivebhirmahānmahībhirūtibhiḥ saraṇyan |
asme rayiṃ bahulaṃ saṃtarutraṃ suvācaṃ bhāgaṃ yaśasaṃ kṛdhī naḥ

ए॒ता ते॑ अग्ने॒ जनि॑मा॒ सना॑नि॒ प्र पू॒र्व्याय॒ नूत॑नानि वोचम् ।
म॒हान्ति॒ वृष्णे॒ सव॑ना कृ॒तेमा जन्म॑ञ्जन्म॒न्निहि॑तो जा॒तवे॑दाः

etā te agne janimā sanāni pra pūrvyāya nūtanāni vocam |
mahānti vṛṣṇe savanā kṛtemā janmañjanmannihito jātavedāḥ

जन्म॑ञ्जन्म॒न्निहि॑तो जा॒तवे॑दा वि॒श्वामि॑त्रेभिरिध्यते॒ अज॑स्रः ।
तस्य॑ व॒यं सु॑म॒तौ य॒ज्ञिय॒स्यापि॑ भ॒द्रे सौ॑मन॒से स्या॑म

janmañjanmannihito jātavedā viśvāmitrebhiridhyate ajasraḥ |
tasya vayaṃ sumatau yajñiyasyāpi bhadre saumanase syāma

इ॒मं य॒ज्ञं स॑हसाव॒न्त्वं नो॑ देव॒त्रा धे॑हि सुक्रतो॒ ररा॑णः ।
प्र यं॑सि होतर्बृह॒तीरिषो॒ नोऽग्ने॒ महि॒ द्रवि॑ण॒मा य॑जस्व

imaṃ yajñaṃ sahasāvantvaṃ no devatrā dhehi sukrato rarāṇaḥ |
pra yaṃsi hotarbṛhatīriṣo no'gne mahi draviṇamā yajasva

इळा॑मग्ने पुरु॒दंसं॑ स॒निं गोः श॑श्वत्त॒मं हव॑मानाय साध ।
स्यान्न॑ः सू॒नुस्तन॑यो वि॒जावाग्ने॒ सा ते॑ सुम॒तिर्भू॑त्व॒स्मे

iḻāmagne purudaṃsaṃ saniṃ goḥ śaśvattamaṃ havamānāya sādha |
syānnaḥ sūnustanayo vijāvāgne sā te sumatirbhūtvasme